Cosmos

လူတစ်ယောက်ကို အကဲဖြတ်မိတဲ့အခါ ကျွန်မတို့ ဘာတွေ မှားတတ်ကြသလဲ (Fundamental Attribution Error) ကျွန်မတို့ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်မှာ နေ့စဉ် ကြုံတွေ့နေရတဲ့ နားလည်မှုလွဲတာတွေ၊ စိတ်ဝမ်းကွဲရတာတွေရဲ့ အဓိက တရားခံဟာ Fundamental Attribution Error (FAE) လို့ခေါ်တဲ့ အခြေခံကျတဲ့ အတွေးအမှားတစ်ခု ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါကို...

"အေသုံးလုံးနှင့် စူပါဆန်းဒေး" တစ်နေ့သော တနင်္ဂနွေနေ့တစ်ရက် ရုံးပိတ်ရက်ပေါ့လေ။ နှလုံးခွဲစိတ်ဆရာဝန်တစ်ယောက် မနက်စောစော ဆေးရုံမှာ Ward Round ဖို့ ထွက်လာခဲ့တယ်။ ဆေးရုံရောက်တော့ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်တွေက ခွဲထားတဲ့ လူနာလေးတွေ၊ ခွဲဖို့စောင့်နေတဲ့ လူနာတွေ ကြည့်နေစဥ် အရေးပေါ်မှ ဖုန်းလာပါလေရော။ "အေသုံးလုံးပါ ဆရာ. . . လူနာ အရေးပေါ်ခန်းထဲမှာပါ။...

ခန္ဓာကိုယ်ထဲသို့ မေးခိုင်ပိုး ဝင်ရောက်နိုင်သည့် အဖြစ်များသော နည်းလမ်းများ (ဇန်နဝါရီ၊ ၂၀၂၆) ▪️ထိုးသွင်းဒဏ်ရာများ (လက်သည်း သို့မဟုတ် အပ်ကဲ့သို့သော အရာဝတ္ထု တစ်ခုခုကြောင့် ဖြစ်သော ဒဏ်ရာများ သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်ကိုက်ခြင်း)▪️အညစ်အကြေး၊ ဝမ်း သို့မဟုတ် တံတွေးတို့ဖြင့် ပေကျံနေသော ဒဏ်ရာများ▪️တစ်ရှူးသေများပါရှိသော ဒဏ်ရာများ (ဥပမာ- မီးလောင်ဒဏ်ရာ၊...

❗️သေဆုံးနှုန်း ၄၀% ကျော်ရှိပြီး လတ်တလော အိန္ဒိယမှာ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ နီပါ (Nipah) ဗိုင်းရပ်စ်အကြောင်း Nipah ဗိုင်းရပ်စ်ဆိုတာ တိရိစ္ဆာန်များမှ လူသို့ ကူးစက်နိုင်သော (zoonotic) ဗိုင်းရပ်စ်တစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ သစ်သီးစားလင်းနို့ အမျိုးအစားတွေဖြစ်တဲ့ (fruit bats/ flying foxes) တွေဟာ ဒီဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့...

"စိတ်ကျန်းမာရေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ တွေ့ရများသော အယူအဆအလွဲများ" ၁။ စိတ်ကျရောဂါ (Depression) နှင့် ပတ်သက်၍ . . . အယူအဆအလွဲ ❌ စိတ်ကျရောဂါဆိုတာ စိတ်အားငယ်တာ၊ ဝမ်းနည်းတာပဲ။ ကိုယ့်ဘာသာ စိတ်တင်းထားရင် ပျောက်သွားမှာပါ။ အမှန် ✅ စိတ်ကျရောဂါဟာ စိတ်ဓာတ်ပျော့ညံ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဦးနှောက်အတွင်းက ဓာတုဗေဒပစ္စည်း မမျှတမှုကြောင့်ဖြစ်ရတဲ့...

အီး-စီးကရက် (Vaping) နှင့် သင့်ကျန်းမာရေး ▪️ အီး-စီးကရက်များ အပါအဝင် ဆေးလိပ်၊ ဆေးရွက်ကြီးနှင့် ကွမ်းယာတို့သည် အန္တရာယ်ရှိသည်။▪️ အီး-စီးကရက်အများစုတွင် နီကိုတင်းဓာတ်ပါဝင်ပြီး သောက်သုံးသူကို စွဲလမ်းစေသည်။▪️ အီး-စီးကရက်တွင် ပါဝင်သည့် အမှုန်အမွှားများ၌ ကင်ဆာရော‌ဂါဖြစ်စေ‌နိုင်‌သော ဓာတုပစ္စည်းများအပါအဝင် ဘေးသင့်ပစ္စည်းများ ပါဝင်သည်။▪️ ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးများ၊ သန္ဓေသားလောင်းများနှင့်...

အလွဲ ❌ မွေးကင်းစကလေးကို နို့ဦးရည်မတိုက်ခင် ပျားရည်တိုက်ခြင်းဟာ ကလေးငယ်အတွက် ကောင်းခြင်းတွေ ဆောင်ကြဉ်းပေးပြီး တစ်ဘဝလုံးကံကောင်းစေတယ်၊ အူလမ်းကြောင်းကို သန့်စင်ပေးလို့ မွေးပြီးနောက် ကလေးငယ်ချေးသွားစေတယ်၊ ပျားရည်နဲ့ လျှာကိုပွတ်ပေးရင် ကလေး နို့ကောင်းကောင်းစို့နိုင်စေတယ်။ အမှန် ✅ မွေးစကနေ တစ်နှစ်အထိ ကလေးငယ်တွေကို ပျားရည် လုံးဝမတိုက်ရပါ။ အာရုံကြောအဆိပ်သင့် ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်တဲ့...

‎"မိသားစုမို့… အားနာစရာမလိုဘူး" ဆိုတဲ့ အတွေးက အခြေအနေတိုင်းအတွက် တကယ်မှန်ကန်ပါရဲ့လား။‎‎တစ်ခါတလေတော့ မိသားစုနဲ့အတူရှိတဲ့အခါ "ဟန်ဆောင်နေစရာ မလိုဘူး။ ဖုံးကွယ်နေစရာ မလိုဘူး။ အရှိအတိုင်းနေလို့ ရတယ်။ ပြောစရာရှ်ိပြောမယ်။ ငြင်းစရာရှိ ငြင်းမယ်။ ပွင့်လင်းလို့ရတယ်" ဆိုတာက မှန်ပါတယ် ။‎‎ဒါပေမယ့် "မိသားစုကိုတော့ အားနာစရာမလိုလို့ နောက်မှာ ချန်ထားခဲ့မယ်။...