အတွေးလွန်နေတာလား ပြဿနာဖြေရှင်းဖို့ ကြိုးစားနေတာလား (Overthinking vs. Problem Solving)
လူတော်တော်များများက ပြဿနာတစ်ခုကြုံလာရင် အကြိမ်ကြိမ်အခါခါ ပြန်တွေးနေတာကို “ပြဿနာ ဖြေရှင်းနေတယ်” လို့ အထင်မှားတတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ အတွေးလွန်ခြင်း (Overthinking) နဲ့ ပြဿနာဖြေရှင်းခြင်း (Problem Solving) ဟာ ဦးနှောက်ရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံချင်း လုံးဝမတူညီကြပါဘူး။
.
• Overthinking (အတွေးလွန်ခြင်း) ဆိုတာ ဘာလဲ။
အတွေးလွန်ခြင်းဆိုတာ မိမိမထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ အတိတ်ကကိစ္စတွေ ဒါမှမဟုတ် မဖြစ်လာသေးတဲ့ အနာဂတ်ကိစ္စတွေကို စိုးရိမ်ပူပန်စိတ်နဲ့ ထပ်တလဲလဲ တွေးတောနေခြင်း (Rumination) ဖြစ်ပါတယ်။
“ငါဘာလို့ ဒီလိုလုပ်ခဲ့မိတာလဲ”၊ “သူငါ့ကို ဘယ်လိုထင်သွားမလဲ”၊ “ဒါသာ ဖြစ်မလာခဲ့ရင်…” ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးတွေပေါ့။ နောက်ဆက်တွဲ ရလဒ်အနေနဲ့ ဦးနှောက်က အဖြေရှာမရဘဲ လည်နေတဲ့အတွက် စိတ်ဖိစီးမှု ဟော်မုန်း (Cortisol) တွေ မြင့်တက်လာပြီး အိပ်မပျော်ခြင်းနဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုလွန်ကဲရောဂါ (Anxiety) ကို ဖြစ်စေပါတယ်။
.
• Problem Solving (ပြဿနာဖြေရှင်းခြင်း) ဆိုတာ ဘာလဲ။
ပြဿနာဖြေရှင်းခြင်း ဆိုတာကတော့ လက်ရှိပစ္စုပ္ပန်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ အခြေအနေကို လက်ခံပြီး ရှေ့ဆက်ရမယ့် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းကို ရှာဖွေခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
“ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့ အခုချက်ချင်း ငါဘာလုပ်နိုင်လဲ”၊ “ဘယ်သူ့ဆီက အကူအညီတောင်းရမလဲ”၊ “Plan B က ဘာလဲ” ဆိုတဲ့ လက်တွေ့ကျတဲ့ မေးခွန်းမျိုးတွေ ဖြစ်ရမှာပါ။ ရလဒ်အနေနဲ့ လက်တွေ့ကျတဲ့ လုပ်ဆောင်ချက် (Action) တွေ ပါဝင်တဲ့အတွက် စိတ်ဖိစီးမှုကို လျော့ကျစေပြီး မိမိကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှု တိုးလာစေပါတယ်။
.
• အတွေးလွန်ခြင်းမှ ပြဿနာဖြေရှင်းခြင်းသို့ ဘယ်လိုပြောင်းလဲကြမလဲ။
Worry Timer (၁၅ မိနစ်) သတ်မှတ်ပါ။ ပူပန်စရာရှိရင် တစ်နေကုန် မတွေးပါနဲ့။ ညနေ ၅ နာရီကနေ ၅ နာရီ ၁၅ မိနစ်အထိ အချိန်သတ်မှတ်ပြီး အဲဒီအချိန်မှာပဲ အကုန်ထုတ်တွေးပါ။
စာရွက်ပေါ် ချရေးပါ။ ခေါင်းထဲမှာ ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ အတွေးတွေကို စာရွက်ပေါ် ချရေးလိုက်ခြင်းက ဦးနှောက်ကို ရှင်းလင်းသွားစေပြီး (Mental Clarity) ပြဿနာရဲ့ ဇာစ်မြစ်ကို ပိုမြင်လာစေပါတယ်။
ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းကို ခွဲခြားပါ။ ကိုယ်ထိန်းချုပ်လို့ရတဲ့ အရာ (ဥပမာ – ကိုယ့်ရဲ့ တုံ့ပြန်မှု၊ ကိုယ့်ရဲ့ ကြိုးစားမှု) နဲ့ ထိန်းချုပ်လို့မရတဲ့ အရာ (ဥပမာ – သူများရဲ့ ထင်မြင်ချက်၊ ရာသီဥတု) ကို ခွဲခြားပြီး ကိုယ်လုပ်နိုင်တဲ့အရာကိုသာ အာရုံစိုက်ပါ။
မဖြစ်လာသေးတာတွေအတွက် နေ့ရောညပါ တွေးပူနေခြင်းက ပြဿနာကို မဖြေရှင်းပေးနိုင်တဲ့အပြင် သင့်ရဲ့ စွမ်းအင်တွေကိုသာ ကုန်ခန်းစေပါတယ်။ ဒါကြောင့် အတွေးတွေ လွန်လာတဲ့အခါ ရပ်တန့်လိုက်ပါ။ စာရွက်ပေါ်ချရေးပါ။ လက်တွေ့ကျတဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ကိုသာ စတင်လိုက်ပါ။ တွေးလွန်ခြင်းကနေ လွတ်မြောက်ပြီး ပြဿနာကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်တဲ့အခါ သင့်ဘဝက ပိုပြီး ပေါ့ပါးလွယ်ကူလာပါလိမ့်မယ်….။
..
..
❤️NUG, MOH တယ်လီကျန်းမာ၊ လူတိုင်းအတွက်ပါ ❤️
👉တယ်လီကျန်းမာတွင် ဆရာဝန်များနှင့် အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် အခမဲ့ (အခမဲ့) တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်။
*** ပိတ်ရက်မရှိပါ ***
ကြိုတင်ဘိုကင်ယူရန်အတွက် တယ်လီကျန်းမာ messenger ကို ဆက်သွယ်ပါ။
(နေ့စဥ် မနက် ၈ နာရီမှ ည ၁၀ နာရီအထိ)
…
…
👉 စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးရင်ဖွင့်လိုသူများအတွက်….
မိမိကိုယ်ကိုသေကြောင်းကြံစည်မှု လုံးဝမရှိစေရ
Zero Suicide Hotline သို့ ဆက်သွယ်ရန်
(မနက် (၈) နာရီမှ နေ့လယ် (၁၂) နာရီ
ညနေ (၆) နာရီမှ ည (၁၀) နာရီအတွင်း)
*** မိနစ်ပိုင်းအတွင်း စာမပြန်ပါက “/start” ဆိုသည်ကို ထပ်မံနှိပ်ပေးရန် လိုအပ်ပါသည် ***
Ministry of Health,
National Unity Government.
