ဒီနေ့မှာတော့ ဗီတာမင် B12 အကြောင်း ဗဟုသုတအနေနဲ့ ပြောပြပေးပါမယ်။
ဗီတာမင် B12 တနည်းအားဖြင့် Cobalamin လို့ခေါ်တဲ့ B12 ဟာကျွန်တော်တို့ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့
သွေးနီဥနဲ့
အာရုံကြောဆဲလ်(DNA) ထုတ်လုပ်မှုမှာ ပါဝင်ပါတယ်။
ဦးနှောက်နဲ့အာရုံကြောတွေ ဖွံ့ဖြိုးမှုနဲ့ ပုံမှန်လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေ ကောင်းမွန်စွာလည်ပတ်နိုင်ဖို့ ဗီတာမင်B12 ကမရှိမဖြစ်ပါပဲ။
ဗီတာမင် B12 က အသား 
၊ ငါး 
၊ အသည်း၊ ဥအမျိုးမျိုး
၊ နို့နဲ့နို့ထွက်ပစ္စည်း
တွေမှာ ပါဝင်ပါတယ်။
နေ့စဉ် Vitamin B12 လိုအပ်မှုဟာ
(၁၄)နှစ်နဲ့အထက် အမျိုးသား၊အမျိုးသမီးတွေအတွက် တစ်နေ့လျှင် ၂.၄ မိုက်ခရိုဂရမ် (2.4mcg)
ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်အတွက် တစ်နေ့လျှင် ၂.၆ မိုက်ခရိုဂရမ် (2.6mcg)
နို့တိုက်မိခင်အတွက် တစ်နေ့လျှင် ၂.၈ မိုက်ခရိုဂရမ် ဖြစ်ပါတယ် (2.8mcg)
ကျွန်တော်တို့ စားသုံးလိုက်တဲ့ အစာတွေမှာပါဝင်တဲ့ ဗီတာမင် B12 က ပရိုတင်းနဲ့အတူတွဲပြီး အစာအိမ်ထဲရောက်ပါတယ်။ အစာခြေအက်စစ်နဲ့ အင်ဇိုင်းတွေက B12 ကို သီးသန့်ပုံစံရအောင် ခွဲထုတ်ပေးပါတယ်။ ဒီ့နောက် အစာအိမ်နံရံက intrinsic factor နှင့်ပေါင်းပြီး အစာအိမ်နဲ့အူသိမ်က ဗီတာမင် B12 ကိုစုပ်ယူနိုင်ပါတယ်။
ဘယ်သူတွေမှာ ဗီတာမင် B12 ချို့တဲ့နိုင်လဲ?
– အသား၊ငါး မစားဘဲ သတ်သတ်လွတ်စားသုံးသူ
– အစာအိမ်နံရံက Intrinsic factor ထုတ်လုပ်သောဆဲလ်များ ဖျက်ဆီးခံရခြင်း (Pernicious anaemia )
– အစာအိမ်က အစာခြေအက်စစ် လုံလောက်စွာမထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်း ( သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ အက်စစ်အထွက်နည်းစေသော ဆေးဝါး မှီဝဲနေရသူများ)
– ရောဂါတစ်မျိုးမျိုးကြောင့် အစာအိမ် (သို့) အူသိမ် ခွဲစိတ်ဖြတ်တောက် ကုသခံထားရသူများ
ဗီတာမင် B12 ချို့တဲ့ရင် –သွေးနီဥထုတ်လုပ်ခြင်းကိုလျော့နည်းစေတဲ့အတွက် သွေးအားနည်းရောဂါ (Megaloblastic anaemia) ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
အောက်ဆီဂျင်ကို သယ်ပေးမယ့် သွေးနီဥနည်းတဲ့အခါ….
နုံးချိခြင်း၊ မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ ဖြူဖတ်ဖြူရော်ဖြစ်ခြင်း၊ အစားအသောက်ပျက်၍ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း၊ ဝမ်းပျက်ခြင်း လက္ခဏာတွေ ပြနိုင်ပါတယ်။
အာရုံကြောဆဲလ်တွေ မထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့အခါ
– ခြေချောင်း၊ လက်ချောင်းထိပ်များ ထုံကျင်ခြင်း
– အမြင်အာရုံပြဿနာများ
– ဟန်ချက်မထိန်းနိုင်ခြင်း
– မှတ်ဉာဏ်ချို့တဲ့ခြင်း စတဲ့လက္ခဏာတွေခံစားရနိုင်ပါတယ်။
ဗီတာမင် B12 ကြာရှည်ချို့တဲ့မှုကြောင့် အာရုံကြောလက္ခဏာတွေပါ ခံစားလာရရင် တချို့သောလက္ခဏာတွေကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်အောင်ကုသဖို့ ခက်ခဲနိုင်ပါတယ်။
ဦးနှောက်နှင့်မှတ်ဉာဏ်ပိုင်းဆိုင်ရာလည်း ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။
– စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း
– စဉ်းစားဆင်ခြင်နိုင်စွမ်း ကျခြင်း
– စိတ်ထိခိုက်လွယ်ခြင်း စတဲ့လက္ခဏာတွေ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။
အထက်ပါလက္ခဏာတွေခံစားရလို့ သံသယရှိလာရင် ဆရာဝန်နှင့် စောစီးစွာပြသပြီး ကုသမှုခံယူသင့်ပါတယ်။
သွေးနီဥအရေအတွက် နှင့် ဗီတာမင် B12 အလုံအလောက်ရှိ/မရှိ )ကို ဓာတ်ခွဲခန်းမှာ သွေးစစ်ဆေးချက်တွေလုပ်ဆောင်လို့ ရပါတယ်။
ဗီတာမင်B12 ချို့တဲ့ လူနာအတွက် အသင့်တော်ဆုံးကုသမှုကို အဖြေရှာဖို့လိုပါတယ်။
• နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်း (Vitamin B12 ကြွယ်ဝတဲ့ အစားအစာ စားသုံးခြင်း)
• လိုအပ်လျှင် ဗီတာမင် B12 ဖြည့်စွက်ဆေး ပေးခြင်း
ဗီတာမင် B12 အနေနှင့် သောက်ဆေး၊ ထိုးဆေး အမျိုးမျိုးရှိတာမို့ သင့်တော်တဲ့ ကုသမှုခံယူရန် ဆရာဝန်နှင့် သေချာပြသသင့်ကြောင်း အထူးအကြံပေးလိုပါတယ်။
Reference 
https://my.clevelandclinic.org/…/22831-vitamin-b12…
NUG, MOH တယ်လီကျန်းမာ ၊ လူတိုင်းအတွက်ပါ
တယ်လီကျန်းမာတွင် ဆရာဝန်များနှင့် အွန်လိုင်းမှ အခမဲ့တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်
*** ပိတ်ရက်မရှိပါ ***
ကြိုတင်ဘိုကင်ယူရန်အတွက်( https://m.me/telehealthmm )ကို နှိပ်ပါ
( နေ့စဉ် မနက် ၈နာရီမှ ည၁၀နာရီအထိ )
Ministry of Health,
National Unity Government.
Published on: 3 October 2022
Last Updated: 3 October 2022