သွေးတွင်းအဆီကျဆေး ( Statin Drugs ) အကြောင်း
သွေးတွင်းအဆီကျဆေးတွေထဲမှာမှ Statin အုပ်စုက LDL လို့ခေါ်တဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အတွက်မကောင်းတဲ့အဆီဓာတ်ကို အဓိကကျစေပါတယ်။ Statin အုပ်စုမှာ Atorvastatin, Fluvastatin, Lovastatin, Pitavastatin, Paravastatin, Rosuvastatin နဲ့ Simvastatin စသဖြင့် အမျိုးအစားများစွာရှိပါတယ်။
Statin ဆေးတွေက ဘယ်လိုလုပ်ဆောင်သလဲ ?
Statin ဟာ အသည်းကနေ ကိုလက်စထရောထုတ်တာကို နည်းစေဖို့ HMG-CoA Reductase enzyme ကို ပိတ်ပေးပြီး မကောင်းတဲ့ LDL အမျိုးအစားကိုလက်စထရောကို ကျဆင်းစေပါတယ်။
ဘယ်လိုလူတွေက Statin သွေးတွင်းအဆီကျဆေးကို သောက်သင့်လဲ ?
Statin ဆေးအမျိုးအစားဟာ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်နဲ့သာ သောက်သုံးရတဲ့ဆေးဖြစ်ပါတယ်။ ဆီးချို၊ သွေးတိုးနဲ့ ဆေးလိပ်သောက်သူတွေမှာ နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေများတာကြောင့် ထိုသူတွေဟာ အောက်ပါအခြေအနေတွေမှာ Statin ဆေးကို သောက်သုံးရနိုင်ပါတယ်…
* LDL 190mg/dl အထက်ရှိသူတွေ
* လေဖြတ်ဖူးသူ၊ နှလုံးသွေးကြောပိတ်ဖူးသူတွေ
* အသက် ၄၀ နှင့် ၇၅ ကြား ဆီးချိုရှိပြီး LDL 70mg/dl ခန့်ရှိသူတွေ
* ဆေးပညာရအရ စနစ်တကျတွက်ချက်ပြီး နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေများသူတွေ….စသူတွေကို statins ဆေးများ ညွှန်ကြားလေ့ရှိပါတယ်။
ဘာကြောင့် Statin ဆေးကို သောက်သုံးကြရသလဲ ?
သွေးထဲ ကိုလက်စထရောတွေများလာတဲ့အခါ အဆီခဲလေးတွေက သွေးကြောနံရံမှာ စုပုံလာပြီး သွေးကြောပိတ်စေပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် Statin ဆေးတွေကို နှလုံးသွေးကြောရုတ်တရက်ပိတ်ခြင်းနဲ့ လေဖြတ်ခြင်းစတာတွေကို ကြိုတင်ကာကွယ်တဲ့အနေနဲ့ သောက်သုံးရပါတယ်။
Statin ဆေးတွေရဲ့ ဆိုးကျိုးတွေကရော ဘာတွေလဲ ?
Statin ဆေးတွေဟာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ အလွန်အသုံးများပါတယ်။ Statin ဆေးသောက်တဲ့အခါ…
* ခေါင်းကိုက်ခြင်း
* မူးဝေခြင်း
* ဝမ်းလျှောခြင်း
* ဝမ်းချုပ်ခြင်း
* ကြွက်သားနာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း
* မှတ်ဥာဏ်အားနည်းလာခြင်း
* အသည်းနှင့် ကျောက်ကပ်ထိခိုက်ခြင်း
* သွေးတွင်းသကြားဓာတ်တက်စေပြီး Type 2 ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်စေနိုင်ခြင်းစတဲ့ ဆိုးကျိုးတွေ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။
Statin ဆေးသောက်သုံးနေသူတွေအနေနဲ့ သတိထားရမယ့်အချက်တွေ ရှိပါတယ်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်တွေ၊ နို့တိုက်မိခင်တွေနဲ့ အသည်းရောဂါရှိသူတွေဟာ Statin ဆေးကို သောက်သုံးရန်မသင့်ပါဘူး။ ဆီးချိုရှိသူတွေဟာလည်း ဆေးမသောက်ခင် ဆရာဝန်နဲ့ သေချာတိုင်ပင်ဆွေးနွေးသင့်ပါတယ်။ အခြားသောဆေးဝါးများသောက်သုံးနေရသူတွေအနေနဲ့လည်း ဆရာဝန်ကို သေချာပြောပြပြီးမှသာ သောက်သင့်ပါတယ်။ သလဲသီးနဲ့ Grapefruit သီး စတာတွေကလည်း Statin ဆေးကို ခန္ဓာကိုယ်ကချေဖျက်တဲ့နေရာမှာ အတားအဆီးဖြစ်စေတာကြောင့် ရှောင်ရှားသင့်ပါတယ်။ Statin သွေးတွင်းအဆီကျဆေးသောက်နေတဲ့ကာလအတွင်း ကြွက်သားနဲ့ အရိုးဆစ်များ နာကျင်ကိုက်ခဲတဲ့အခါ ဆီးရောင်ရင့်လာတဲ့အခါ ဆရာဝန်နဲ့ ပြသဆွေးနွေးသင့်ပါတယ်။
Reference: 
https://my.clevelandclinic.org/…/treatments/22282-statins
NUG, MOH တယ်လီကျန်းမာ ၊ လူတိုင်းအတွက်ပါ
တယ်လီကျန်းမာတွင် ဆရာဝန်များနှင့် အွန်လိုင်းမှ အခမဲ့တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်
*** ပိတ်ရက်မရှိပါ ***
ကြိုတင်ဘိုကင်ယူရန်အတွက်( https://m.me/telehealthmm )ကို နှိပ်ပါ
( နေ့စဉ် မနက် ၈နာရီမှ ည၁၀နာရီအထိ )
#nugmoh#telehealth#telemedicine
#teleconsultation#တယ်လီကျန်းမာ
#lipidloweringagent#statins
#သွေးတွင်းအဆီကျဆေး
Ministry of Health,
National Unity Government.
Published on: 21 December 2022
Last Updated: 21 December 2022