ခါးကြောညပ်ခြင်း(Sciatica)
ခါးကြောညပ်တယ်ဆိုတာ ကျောရိုးဆစ်ကနေထွက်လာတဲ့ အာရုံကြောတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Sciatic nerve ဒဏ်ဖြစ်တာပါ။
အာရုံကြောက နောက်ကျောဘက်ကနေ တင်ပဆုံရိုး၊တင်ပါးတို့ကိုဖြတ်ပြီး ပေါင်အနောက်၊ခြေသလုံးအနောက်အထိဆင်းတာပါ။ Sciatic nerve ထိခိုက်မိပါက သူသွားရာလမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်လုံးနာကျဥ်မှုခံစားရပါလိမ့်မယ်။
ဘယ်လိုလဏ္ခဏာတွေရှိမလဲ?
အာရုံကြောလမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် သိပ်မပြင်းထန်ဘဲ နည်းနည်းနာတာကနေ အရမ်းစူးစူးပြီးနာတာအထိဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ခါတစ်ရံ ဓာတ်လိုက်မိသလိုလည်း ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
ချောင်းဆိုးရင်၊ နှာချေရင်၊ မတ်တပ်အကြာကြီးရပ်ပြီးရင် နာတာပိုဆိုးတတ်ပါတယ်။
ခြေသလုံးနဲ့ ခြေဖဝါးမှာ ထုံခြင်း၊ ရောင်ခြင်း၊ကြွက်သားအားနည်းခြင်းများလည်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
(ခြေထောက်တစ်ဖက်ကနာနေပြီး ကျန်တစ်ဖက်က ထုံနေတာလည်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်)
တခြားလက္ခဏာတွေကတော့…
– ခါးနောက်မှနာနေခြင်း
– ခြေထောက်မမြှောက်နိုင်ခြင်း
– လမ်းလျှောက်ရခက်ခြင်း
– မတ်တပ်မရပ်နိုင်ခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
အများအားဖြင့်တော့ ခါးကြောညပ်တာက တစ်ဘက်တည်းမှာပဲ ဖြစ်တတ်တာပါ။ အာရုံကြောဘယ်နေရာထိခိုက်မိတယ်ပေါ်မူတည်ပြီး ခြေဖဝါး၊ခြေချောင်းလေးတွေအထိပါနာတတ်ပါတယ်။
ဘယ်လိုလက္ခဏာတွေပြရင်သတိထားရမလဲ?
တစ်ချို့လူတွေက ကုသမှုတောင်မလိုဘဲ သူ့ဘာသာပျောက်ပြီး ၊ တစ်ချို့က အောက်ဖော်ပြပါလက္ခဏာတွေဆက်ပြတတ်ပါတယ်
• ဖျားပြီးနောက်ကျောနာနေခြင်း
• ကျောရိုး(သို့)နောက်ကျောနေရာတွင်နီပြီးရောင်နေခြင်း
• ခြေထောက်မကြွနိုင်ခြင်း
• ပေါင်၊တင်ပဆုံနား၊တင်ပါးထုံနေခြင်း
• ဆီးသွားချိန်တွင်ပူစပ်စပ်ကဲ့သို့ခံစားရခြင်း
• ဆီးသွားလျှင်သွေးပါခြင်း
• မခံမရပ်နိုင်အောင်နာခြင်း
• ဆီး၊ဝမ်းမထိန်းနိုင်ခြင်း
***အထက်ပါလက္ခဏာတွေပြနေရင်တော့ဆရာဝန်နဲ့ဆွေးနွေးပြသသင့်ပါတယ်***
ဘာလို့ခါးကြောညပ်တာလဲ? အာရုံကြောကိုဘယ်လိုထိခိုက်မိစေတာလဲ?
– ခါးဆစ်အရိုးနုအဝိုင်းလေးကျွံပြီး အာရုံကြောကိုဖိမိတာ
– အရိုးအတတ်ထွက်ပြီး ဖိမိတာ
– အကျိတ်၊ကင်ဆာတို့က ဖိမိတာ
– ခါးဆစ်ရိုးလမ်းကြောင်း ကျဥ်းလာတာ
– ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေချိန် ကြီးထွားလာတဲ့သားအိမ်ကအာရုံကြောကို ဖိမိနိုင်တာ
– တင်ပဆုံနဲ့တင်ပါးနားကကြွက်သားတွေ လှုပ်ရှားမှုများပြီး Sciatic nerve ကိုထိခိုက်မိတာ
တခြားဘယ်သူတွေရောအာရုံကြော ညပ်နိုင်ချေရှိသလဲ?
• အသက်ကြီးသူများ ( အရိုးအတတ်ထွက်ခြင်း၊ ခါးရိုးဆစ်လမ်းကြောင်းကျဥ်းခြင်းပိုဖြစ်နိုင် )
• အဝလွန်သူများ
• ဆီးချိုရောဂါရှိသူများ
• ဆီးချိုကြောင့် အာရုံကြောပျက်ဆီးသူများ
• ဒေါက်ဖိနပ် စီးတာများသူများ
• အလေးအပင်မကြာခဏ မရသူများ
• အထိုင်များသူများ (ဥပမာ-ကားမောင်းသူများ၊ ထိုင်တဲ့ပုံစံမမှန်သူများ)
• အရမ်းမာလွန်း၊အရမ်းပျော့လွန်းသောအိပ်ရာ၊မွေ့ရာနှင့်အိပ်သောသူများ
• ဆေးလိပ်သောက်သူများ
ခါးကြောညပ်တာကိုဘယ်လိုကုသကြမလဲ?
– မိမိဘာသာအိမ်မှာပဲအနာသက်သာအောင် ရေခဲဝတ်လေး (သို့) ရေနွေးဝတ်ကပ်ပေးပါ
– အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးသောက်လို့ရပါတယ် ( ဥပမာ-ပါရာစီတမောလ် )
– အကြောလျော့လေကျင့်ခန်းကို ညင်ညင်သာသာလုပ်ပေးလို့ရပါတယ်
*** ဒီနည်းလမ်းတွေနဲ့မှ အနာမသက်သာလာဘူး ပိုဆိုးလာတယ်ဆိုရင်တော့ ဆရာဝန်နဲ့ပြန်ပြသပါ ***
ခါးကြောမညပ်အောင်ဘယ်လိုကာကွယ်ကြမလဲ?
• လေ့ကျင့်ခန်းပုံမှန်လုပ်ပေးပါ။
• ထိုင်တဲ့အခါပုံစံတကျထိုင်ပါ။
( ဥပမာ-ခါးမတ်မတ်ထိုင်ပါ )
• အထိုင်အထ၊ ပစ္စည်းမတာ၊ ကုန်းပြီးပစ္စည်းယူတာ ကောက်တာ စတဲ့ခန္ဓာကိုယ်လှုပ်ရှားမှုတွေကိုသတိထားပြီး ပုံစံတကျလှုပ်ရှားပါ။
( ခါးကို မကုန်းုန်းဘဲ ဒူးကွေး ဒူးညွှတ်ပြီး မပါ )
• ခါးလိမ်ပြီးလှုပ်ရှားတာမျိုး၊ အလေးမတာမျိုး ရှောင်ကြဥ်ပါ။
Reference 
https://www. mayoclinic .com
https://www. webmd .com
https://www. nhs .com
NUG, MOH တယ်လီကျန်းမာ ၊ လူတိုင်းအတွက်ပါ
တယ်လီကျန်းမာတွင် ဆရာဝန်များနှင့် အွန်လိုင်းမှ အခမဲ့တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်
*** ပိတ်ရက်မရှိပါ ***
ကြိုတင်ဘိုကင်ယူရန်အတွက်( https://m.me/telehealthmm )ကို နှိပ်ပါ
( နေ့စဉ် မနက် ၈နာရီမှ ည၁၀နာရီအထိ )
#nugmoh#telehealth#telemedicine
#teleconsultation#တယ်လီကျန်းမာ
#sciatica#ခါးကြောညပ်ခြင်း
Ministry of Health,
National Unity Government.
Published on: 14 December 2022
Last Updated: 14 December 2022