ဂရင်ဂျီနာ (Fistula in ano)
ဂရင်ဂျီနာဆိုတာဘာလဲ
ဂရင်ဂျီနာဆိုတာ စအိုအနားတစ်ဝိုက်ကအရေပြားနဲ့ စအိုလမ်းကြောင်းဆက်ပြီး မူမမှန်တဲ့လမ်းကြောင်းအနာဖြစ်နေတာကို ခေါ်တာပါ။ စအိုဘေးနားမှာအပေါက်လေးတစ်ပေါက် (သို့) အပေါက်များတွေ့ရတတ်ပါတယ်။
ဂရင်ဂျီနာဖြစ်စေသောအကြောင်းရင်း…
– စအိုလမ်းကြောင်းတွင်ပြည်တည်ပြီး ပြည်တည်နာကိုမကုဘဲထားခြင်း။(အဖြစ်များဆုံးအကြောင်းရင်း)
– စအို (သို့) စအိုတစ်ဝိုက် ခွဲစိတ်ခြင်း၏နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုး
– တီဘီရောဂါရှိသူများ
– Crohn’s disease ရှိသူများ
– လိင်မှတစ်ဆင့်ကူးစက်သော ရောဂါရှိသူများတွင်လည်း တွေ့ရတတ်သည်။
ရောဂါလက္ခဏာများ
– စအိုနားတစ်ဝိုက် နာခြင်း၊ နီခြင်း၊ ရောင်ခြင်း
– စအိုနားတွင် ထိုးပြီးနာနေသကဲ့သို့ အဆက်မပြတ်နာနေခြင်း
– သွေးထွက်ခြင်း
– စအိုနားအပေါက်မှ အနံ့ဆိုးထွက်သောအရည်များထွက်ခြင်း (သို့) ပြည်ထွက်ခြင်း
– ဆီးသွား၊ ဝမ်းသွားလျှင်နာခြင်း
– ဝမ်းမနိုင်ခြင်း
– ဖျားခြင်း
– ရေရှည်ဝမ်းလျှောခြင်း
** ပြည်တည်နာဖြစ်လိုက်၊ ပြန်ပျောက်လိုက်နှင့်သွေးစုနာကဲ့သို့လည်းလက္ခဏာပြတတ်၍ ခဏခဏဖြစ်လျှင်ဆရာဝန်နှင့်ပြသသင့်သည် **
ရှောင်ကြဥ်ရမယ့်အချက်များ
– ဆေးမြီးတိုများနှင့် တခြားမသင့်တော်သောမီးဖိုချောင်သုံးအမှုန့်များ(ဥပမာ- နနွင်း)မအုံရ
– အပေါက်ထဲသို့ မည်သည့်ပစ္စည်းမှမထည့်ရပါ
ဂရင်ဂျီနာမှာ….
(၁) ရိုးရိုးလမ်းကြောင်းရှိသောအနာ (စအိုနှင့်ဆက်ထားသောလမ်းကြောင်းမှာ ဖင်ပေါက်ဝနှင့်နီး) နှင့်
(၂) ပိုရှုပ်ထွေးသောလမ်းကြောင်းရှိသောအနာ (လမ်းကြောင်းလည်းရှုပ်ထွေး၊ စအိုနှင့်ဆက်ထားသောလမ်းကြောင်းမှာလည်း ဖင်ပေါက်ဝနှင့်ဝေး)ဆိုပြီး ရှိပါတယ်။
ရိုးရိုးလမ်းကြောင်းရှိသောအနာ(Simple low type)ဟာ အဖြစ်များပြီး ဆရာဝန်နှင့်သေချာမကုဘဲ အနာသန့်ရှင်းရေးဂရုမစိုက်ခြင်း၊ မလိုလားအပ်သောဆေးများအုံခြင်းတို့ကြောင့် ရှုပ်ထွေးသောလမ်းကြောင်းရှိတဲ့အနာ(Complex high type)သို့ကူးသွားနိုင်ပြီး ကုသမှုလည်း ပိုမိုခက်ခဲသွားနိုင်ပါတယ်။ တီဘီရောဂါ၊ ကင်ဆာရောဂါနဲ့ Crohn’s disease ရှိတဲ့သူတွေမှာရှုပ်ထွေးသောဂရင်ဂျီနာ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
ဂရင်ဂျီနာကိုဘယ်လိုကုသမလဲ
ဂရင်ဂျီနာက ခွဲစိတ်ကုသမှပဲပျောက်ကင်းနိုင်တာပါ။
ရိုးရိုးဂရင်ဂျီနာ(Simple)ဖြစ်ပါက ခွဲစိတ်ကုသလျှင်၉၀% ကျော်ပျောက်ပြီး ပိုရှုပ်ထွေးသောဂရင်ဂျီနာ(complex)ဖြစ်ပါက ပျောက်ဖို့၇၀% လို့အကြမ်းဖျင်းယူဆကြပါတယ်။
အိမ်မှာဘယ်လိုသက်သာအောင်လုပ်မလဲ
– အိမ်တွင်းကုထုံးများဖြင့်ပျောက်အောင်မကုနိုင်၊ခံစားရသောလက္ခဏာများ သက်သာအောင်သာလုပ်နိုင်ပါတယ်။
– ဝမ်းချုပ်စေသောအစားအစာမစားပါနှင့်။ အမျှင်ဓာတ်ပါဝင်မှုများသောအစာ များများစားပေးပါ။
– ရေများများသောက်ပါ။
(ဂျင်းလက်ဖက်ရည်၊အသီးဖျော်ရည်များလည်းသောက်နိုင်သည်)
– အိမ်သာတက်ပြီး ပြောင်စင်အောင်ဆေးပါ။(အနာပေါက်အပါအဝင်)
– အနာမှပြည်ယိုနေပါက သေးခံ၊ ဝမ်းခံအဝတ်(သို့) ဘောင်းဘီ သုံးနိုင်ပါတယ်
– တစ်နေရာတည်းတွင် အကြာကြီးမထိုင်ပါနှင့်
– ဆီး၊ ဝမ်း မအောင့်ရ
– နာခြင်း၊ ရောင်ခြင်းသက်သာစေရန် ရေနွေးနွေးလေးထဲထိုင်ပြီး တစ်နေ့ သုံး လေးကြိမ် စိမ်နိုင်ပါတယ်။
– ထိုင်တဲ့အခါ အောက်ဘက်မှာ အပျော့ဖက်လုံး (သို့) ခေါင်းအုံးခံပေးပါ။
(မာသောမျက်နှာမြင်တွင် မထိုင်ပါနှင့်)
– ဝမ်းအရမ်းချုပ်တတ်ပါကဝမ်းပျော့ဆေးသောက်နိုင်ပါတယ်
– ဆရာဝန်ညွှန်ကြားထားသောလိမ်းဆေးရှိလျှင်လည်းလိမ်းနိုင်ပါတယ်
အရေးကြီးသည်မှာ ရောဂါဖြစ်လာလျှင်ဖြစ်သင့်သည်ထက်ပိုဆိုးမသွားရန် (မလိုအပ်ဘဲ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးမဖြစ်စေရန်) မိမိတွင်ဂရင်ဂျီနာရောဂါဖြစ်နေသည်ဟုသံသယရှိပါက ဆရာဝန်နှင့်ဆွေးနွေးကုသသင့်ပါသည်။
Reference 
https://www.mayoclinic.org/…/symptoms…/syc-20352871….
NUG, MOH တယ်လီကျန်းမာ ၊ လူတိုင်းအတွက်ပါ
တယ်လီကျန်းမာတွင် ဆရာဝန်များနှင့် အွန်လိုင်းမှ အခမဲ့တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်
*** ပိတ်ရက်မရှိပါ ***
ကြိုတင်ဘိုကင်ယူရန်အတွက်( https://m.me/telehealthmm )ကို နှိပ်ပါ
( နေ့စဉ် မနက် ၈နာရီမှ ည၁၀နာရီအထိ )
#nugmoh#telehealth#telemedicine
#teleconsultation#တယ်လီကျန်းမာ
#ဂရင်ဂျီနာ#fistula#fistula_in_ano
Ministry of Health,
National Unity Government.
Published on: 28 November 2022
Last Updated: 28 November 2022