အပြုံးကလေးပြန်လှအောင် (သို့) မေးရိုးဆစ်လွဲခြင်း (Temporomandibular joint dysfunction)
ဒီနေ့လည်း စိတ်ဝင်စားစရာ အထူးအဆန်း “မေးရိုးဆစ်လွဲခြင်း” အကြောင်းကလေး တင်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်….
– မေးရိုးဆစ်ကလေး အကြောင်း တစေ့တစောင်း
မေးရိုးကို ဆေးပညာအခေါ်အရ Mandible လို့ခေါ်တယ်။
မေးရိုးကလေးဟာ နားရွက်နှစ်ဖက်ရှေ့နားမှာရှိတဲ့ ဦးခေါင်းခွံအခြေ (Skull Base) မှာ အံဝင်ဂွင်ကျ တည်ရှိနေပြီး သူ့ကိုအသုံးပြုရတဲ့အခြေအနေတွေ (ဥပမာ- အစားအသောက်စား၊ စကားပြော၊ ပြုံးရယ် စတာတွေလုပ်တဲ့အခါ) မှာ fitting ကျကျ အလိုက်သင့် လှုပ်ရှားပေးရတယ်..လှုပ်ရှားမှုတွေပြုရတဲ့အခါ ဒီမေးရိုးဆစ်ကလေးဟာ အခရာပေါ့… သူလွဲသွားလို့/ သူ့နေရာကနေ ဘေးချော်သွားလို့မရဘူး…
– ဘာတွေက မေးလွဲစေ
မေးရိုးဆစ်ကလေးဟာ အဓိက သွားနှင့်ခံတွင်းဆိုင်ရာပြဿနာတွေကြောင့် လွဲတတ်တယ်။ ဒီလိုဆိုပေမယ့် လူအများစုမှာတော့ အကြောင်းအရင်း တိတိပပ မရှိလှဘဲ လွဲတတ်ပါတယ်တဲ့…
– မေးရိုးဆစ်ကလေးလွဲတဲ့အခါ
မေးရိုးလွဲတဲ့အခါ အဓိက နာကျင်မှုခံစားရမှာ… အထူးသဖြင့် အစားအသောက်စားသောက်တဲ့အခါလို မေးရိုးသုံးရတဲ့အခြေအနေတွေမှာနာနေမယ်… နောက် မေးရိုးလှုပ်ရှားမှုပြုတိုင်း တကျစ်ကျစ် တခြစ်ခြစ် အသံကလေးထွက်နေတတ်မယ်။
မေးရိုးအနေအထားလွဲတာဟာ စိတ်ကသိကအောက်ဖြစ်စရာ အခြေအနေပေမယ့် သူ့ကို ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်အောင် ကုသမှုခံယူလို့ ရပါတယ်။
– မေးရိုးကလေးကို တတ်နိုင်သလောက်အနားပေး
စားသောက်တဲ့အခါ ပါးစပ်ကို အကျယ်ကြီးမဟပါနဲ့ (ဒီမှာ ကိုယ့်လက်မ အထူထက်တောင် ပိုမဟမိဖို့ ဆိုတယ်)
အစားအသောက်တွေကို အတုံးသေးသေးလေးတွေ ပြုလုပ် လှီးဖြတ်စား…
ဝါးတဲ့အခါ ရှေ့သွားအသုံးပြုမဝါးပါနဲ့။
ကြာကြာဝါးရမယ့် အစာတွေ၊ အစာမာတွေရှောင် (ဥပမာ- ပီကေ၊ ပေါင်မုန့်မာမာတွေ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်အစိမ်းတွေ)
သွားကိုက်/ ကြိတ်ကျင့်ရှိကရှောင်ပါ။
(နှုတ်ခမ်းစေ့ ပါးစပ်ပိတ်ထားတဲ့အခါမှာတောင် အပေါ်သွားအောက်သွားကို မထိစပ်စေဖို့ အကြံပြုထားတယ်)
လေရှုတဲ့အခါ ပါးစပ်မသုံးဘဲ နှုတ်ခေါင်းကသာ တစ်ချိန်လုံးရှုပါ။
မေးရိုးအပေါ် ဖိအားသက်ရောက်စေမယ့် အိပ်နည်းမျိုး (မှောက်အိပ်တာ) ရှောင်ပြီး ပက်လက်ကလေးအိပ်စက်ပါ။
မျက်နှာကြွက်သားတွေ၊ မေးရိုးကြွက်သားတွေကို ပြေပြေလျော့လျော့ထားပါ။
– ပြဿနာပေးတဲ့ မေးရိုးဆစ်ကလေးကို အလုပ်ပေးပါ
မေးရိုးကလေး ပြန်လည်ပုံမှန်ဖြစ်စေဖို့ မေးရိုးကြွက်သားတွေ၊ အရိုးအဆစ် ကျုံ့/ဆန့် တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းအမျိုးအစားတွေ ပြုလုပ်ပေးပါ။ အစမှာခက်ခဲကောင်း ခက်ခဲနိုင်ပေမယ့် သီတင်းပတ်အနည်းငယ်ကြာ အလေ့အကျင့်ရတဲ့အခါ အဆင်ပြေသွားမှာပါ။
– သစ်သားချောင်းကလေးကိုက်ကြမယ်
ဒီမှာ “Chewing the wood” သစ်သားချောင်းကိုက် လေ့ကျင့်ခန်းကလေးနဲ့ မိတ်ဆက်ပေးပါမယ်…
သစ်သားပျော့ချောင်းကလေး တစ်ခု (ရေခဲချောင်းတုတ်နဲ့ အနီးစပ်ဆုံးတူလိမ့်မယ်) ကိုယူ…..တစ်ဘက်တစ်ချက်ကအံသွားနှစ်ချောင်းကို အသုံးပြုပြီးကိုက်…..ဒီအခါ မေးစေ့ကလေးက ရှေ့ကိုထွက်နေမယ့် အနေအထားမျိုးလေးပေါ့….
ဒီလိုနဲ့…. ၂ မိနစ်၊ ၃ မိနစ်လောက် စည်းချက်ကျကျ ကိုက် ကိုက်ပေးရမယ်
ဒီလိုမျိုး တစ်နေ့ သုံးကြိမ် ကိုက်ပါ မေးလွဲတဲ့ ဝေဒနာ သက်သာသွားမှာပါ
” မေးရိုးကလေး တည့်စေချင် အပြုံးကလေးပြန်လှစေချင် “
Reference 
Murtagh,J , 2016. Murtagh’s patient education. 6th Ed. Australia:Mcgraw-Hill Australia,pp.208
Temporomandibular joint dysfunction
NUG, MOH တယ်လီကျန်းမာ ၊ လူတိုင်းအတွက်ပါ
တယ်လီကျန်းမာတွင် ဆရာဝန်များနှင့် အွန်လိုင်းမှ အခမဲ့တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်
*** ပိတ်ရက်မရှိပါ ***
ကြိုတင်ဘိုကင်ယူရန်အတွက်( https://m.me/telehealthmm )ကို နှိပ်ပါ
( နေ့စဥ် မနက် ၈နာရီမှ ည၁၀နာရီအထိ )
#nugmoh#telehealth#telemedicine
#teleconsultation#တယ်လီကျန်းမာ
#မေးရိုးဆစ်လွဲခြင်း#temporomandibular_joint_dysfunction
Ministry of Health,
National Unity Government.
Published on: 24 November 2022
Last Updated: 24 November 2022