” L-Arginine လို့ခေါ်တဲ့ amino acid supplements များအကြောင်း “
L-arginine ဆိုတာဟာ ခန္ဓာကိုယ်မှာ အသားဓာတ် (protein) တွေတည်ဆောက်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ amino acid တစ်မျိုးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကြွက်သားနဲ့ တစ်ရှူးတွေတည်ဆောက်ဖို့အတွက် ခန္ဓာကိုယ်က ပရိုတင်းကို အသုံးပြုရပါတယ်။
L-arginine ဟာ သွေးကြောကျယ်စေတဲ့ Nitric oxide အဖြစ်သို့လည်း ပြောင်းပေးနိုင်တာကြောင့် သွေးတိုးရောဂါရှိသူတွေ၊ ရင်ဘတ်အောင့်တတ်သူတွေနဲ့ ဆေးရုံတက်နေရတဲ့ ကိုဗစ်ရောဂါသည်တွေမှာ အခြား လိုအပ်တဲ့ကုသမှုတစ်ခုအဖြစ် (Definitive treatment) နဲ့ အတူ အသုံးပြုကြတာ တွေ့ရပါတယ်။ L-arginine ဟာ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း အင်ဆူလင် ထုတ်လွှတ်ဖို့လည်း လှုံ့ဆော်ပေးပါတယ်။
ခန္ဓာကိုယ်က L-arginine ကို သဘာဝအတိုင်း ထုတ်ပေးသလို ပြင်ပအစားအစာတွေကလည်း ရနိုင်ပါတယ်။ ငါးအမျိုးမျိုး၊ အနီရောင်ရှိတဲ့ အသားတွေ၊ နို့ထွက်ပစ္စည်းတွေ၊ ကြက်ဥ၊ ဖရုံစေ့၊ ပဲပိစပ်၊ ပဲနီကလေးနဲ့ ကုလားပဲ စတာတွေကနေလည်း ခန္ဓာကိုယ်အတွက်လိုအပ်တဲ့ L-arginine ပမာဏကို ရနိုင်ပါတယ်။
အသက်ကြီးသူတွေနဲ့ အချို့သောရောဂါရှိသူတွေမှာ L-arginine ကို ပိုမိုလိုအပ်တဲ့အခါ ဆရာဝန်ကသောက်ဆေး၊ ထိုးဆေး၊ လိမ်းဆေး စတာတွေအနေနဲ့ ညွှန်ကြားနိုင်ပါတယ်။
အချို့သူတွေမှာလည်း L-arginine ကို Body building အတွက် ဖြည့်စွက်ဆေးအနေနဲ့ သောက်တတ်ကြပါတယ်။ ဒီလိုသောက်သုံးတဲ့အခါ သတိထားဖို့တော့ လိုအပ်ပါတယ်။ သင့်တော်တဲ့ပမာဏသောက်သုံးခြင်းဟာ ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းကျိုးရစေပေမယ့် အလွန်အကျွံသောက်သုံးမိတဲ့အခါတော့ အသက်အန္တရာယ်ရှိတဲ့အထိ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ များတာကြောင့်ပါ။
အဲဒီတော့ L-arginine supplements တွေ မသောက်သုံးခင်မှာ ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် ဘယ်လိုသက်ရောက်တွေမှုရှိလဲ၊ တခြားဆေးဝါးတွေနဲ့ ဘယ်လိုဓာတ်ပြုမှုတွေရှိလဲဆိုတာ ဖတ်ကြည့်ကြည့်ရအောင်။
..
..
L-arginine ရဲ့ ကောင်းကျိုးတွေက ဘာတွေလဲ ?
L-arginine ဟာ nitric oxide ထုတ်ပေးပြီး ပရိုတင်းတည်ဆောက်တဲ့နေရာမှာ ကူညီပေးပါတယ်။ ဒီအချက်ကြောင့်
* နှလုံးကျန်းမာရေးကို ကောင်းမွန်စေခြင်း
* နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းသူတွေမှာ ရင်ဘတ်အောင့်တာကို သက်သာစေခြင်း
* ခန္ဓာကိုယ်ကြွက်သားများ တည်ဆောက်ခြင်းကို ကူညီပေးခြင်း
* အနာကျက်မြန်စေခြင်း
* အမျိုးသားများ ပန်းသေပန်းညှိုးရောဂါများကို ကောင်းမွန်စေခြင်း စတဲ့ကောင်းကျိုးတွေ ရနိုင်ပါတယ်။
..
သိပ္ပံနည်းအရ လေ့လာတွေ့ရှိထားတဲ့ L-arginine ရဲ့ တခြားကောင်းကျိုးတွေကတော့ ….
* ကလေးအရွယ်များတွင် pituitary gland မှ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးစေသော ဟော်မုန်း (growth hormone) များ ထုတ်လွှတ်အောင် လှုံ့ဆော်ပေးခြင်း
* သွေးတိုးရောဂါရှိသူများတွင် သွေးပေါင်ကျစေခြင်း
* မျိုးရိုးလိုက်သော urea ထုတ်လွှတ်မှုမမှန်သောရောဂါ (hereditary disorders of urea synthesis) ကို ထိန်းညှိပေးခြင်း
* သွေးကြောများကို ကျယ်စေသောကြောင့် နှလုံးရောဂါဖြစ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးခြင်း
* လမစေ့ဘဲမွေးသော ကလေးများတွင် ဖြစ်တတ်သော အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်းရောင်ရမ်းခြင်းကို သက်သာစေခြင်း
* Type-2 ဆီးချို သွေးချို ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးခြင်း
* သွေးကြောကျဉ်းရောဂါများကို သက်သာစေခြင်း
* ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် သွေးတိုးခြင်းကို သက်သာစေခြင်း
* အားကစားသမားများတွင် စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်စေခြင်းတို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် စိတ်ဖိစီးမှုကိုလျော့ကျစေပြီး အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါဖြစ်နေသူတွေမှာလည်း အသက်ရှူခြင်းကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် အထောက်အကူပြုပေးနိုင်တာ တွေ့ရပါတယ်။
..
..
L-arginine ရဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးနဲ့ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးတွေက ဘာတွေလဲ ?
အဖြစ်များတဲ့ ဆိုးကျိုးတွေကတော့ မူးဝေခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ဗိုက်မအီမသာဖြစ်ခြင်းနဲ့ ဗိုက်အောင့်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါတယ်။
အချို့သူတွေမှာတော့ အောက်ဖော်ပြပါ တခြားနောက်ဆက်တွဲ ကျန်းမာရေးဆိုးကျိုးတွေလည်း ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
* သွေးပေါင်ကျခြင်း
* နှလုံးရုတ်တရက်ရပ်ခြင်း (heart attack) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး သေဆုံးနိုင်ခြေ မြင့်မားလာခြင်း
* အမျိုးသား လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများအတွက် သောက်သုံးရသော Sildenafil (Viagra) အပါအဝင် အချို့သော သွေးပေါင်ကျဆေးများနဲ့ ဆေးအချင်းချင်း ဓာတ်ပြုတာကြောင့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြင်း
* ရေရှည်သောက်သုံးသူများတွင် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးနိုင်ခြင်း
* အကျိတ်နဲ့ ကင်ဆာရောဂါတွေ ဖြစ်နိုင်ခြေများခြင်း စတဲ့ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
..
..
ဒီလိုဆိုးကျိုးတွေနည်းအောင် တစ်နေ့ကို ဘယ်လောက်ပမာဏ သောက်သုံးသင့်သလဲ ?
ဘယ်လောက်ပမာဏသောက်သုံးသင့်သလဲ ဆိုတာဟာ အသက်အရွယ်၊ ရောဂါအခံရှိ/မရှိ စတာတွေအပေါ် မူတည်ပါတယ်။
(၂၀၁၈) ခုနှစ် လေ့လာစမ်းသပ်ချက်တွေအရ အရွယ်ရောက်ပြီးသူတွေဟာ တစ်နေ့ကို L-arginine ၁၅-၃၀ ဂရမ်ခန့် သောက်သုံးနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
L-arginine supplement သောက်သုံးမယ့်သူတွေအနေနဲ့ FDA အညွှန်းကို သေချာဖတ်ပြီး ဆရာဝန်နဲ့တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပြီးမှသာ သောက်သုံးသင့်ပါတယ်။ ရောဂါအခံရှိသူတွေနဲ့ တခြားဆေးဝါးတွေ မှီဝဲသောက်သုံးနေရသူတွေဟာလည်း ဆရာဝန်ညွှန်ကြားမှသာ သောက်သုံးရပါမယ်။
..
..
L-arginine supplement ကို သောက်သုံးရန် မသင့်သူတွေ…
ဘယ်လိုလူတွေမှာ L-arginine supplement ကို မသောက်သင့်လည်းဆိုရင်
* အသက် ၁၆ နှစ်အောက်ကလေးတွေ
* အသက် ၆၅ အထက် လူကြီးတွေ
* ကိုယ်ဝန်ဆောင်နဲ့ နို့တိုက်မိခင်တွေ
* နှလုံးရုတ်တရက်ရပ်ခြင်း (heart attack) ဖြစ်ဖူးသူတွေမှာဆိုရင် L-arginine ကို ဆရာဝန် ညွှန်ကြားချက်မရှိဘဲ လုံးဝမသောက်သုံးသင့်ပါဘူး။
L-arginine က အချို့ဆေးတွေ (ဥပမာ-ACEI, B blocker, alpha blockers etc.) ရဲ့ အာနိသင်ကို လျော့ကျစေတာကြောင့် တခြားဆေးဝါးတွေ မှီဝဲသောက်သုံးနေရသူတွေဟာလည်း ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်မရှိရင် L-arginine ကို မသောက်သုံးသင့်ပါဘူး
မြန်မာလူမျိုးတွေရဲ့ စားသောက်မှုပုံစံဟာ L-arginine ပမာဏ လုံလုံလောက်လောက် မရနိုင်တာကြောင့် ဆရာဝန် (ဒါမှမဟုတ်) အာဟာရပညာရှင်နဲ့တိုင်ပင်ပြီး သဘာဝအတိုင်း အစားစာတွေကနေ L-arginine ပမာဏ လုံလုံလောက်လောက် ရရှိအောင် meal plan အတိုင်း စားသုံးသင့်ပါတယ်။ ဖြည့်စွက်ဆေးတွေကို သောက်သုံးတဲ့အခါမှာလည်း ကိုယ်နဲ့သင့်တော်မယ့် ဖြည့်စွက်ဆေးတွေကို ဆရာဝန် (ဒါမှမဟုတ်) dietitian နဲ့ တိုင်ပင်ပြီးမှ သောက်သုံးတာမျိုး လုပ်သင့်ပါတယ်။
Reference: 
https 
/www. medicalnewstoday. com/articles/l-arginine#summary
NUG, MOH တယ်လီကျန်းမာ ၊ လူတိုင်းအတွက်ပါ
တယ်လီကျန်းမာတွင် ဆရာဝန်များနှင့် အွန်လိုင်းမှ အခမဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်
*** ပိတ်ရက်မရှိပါ ***
ကြိုတင်ဘိုကင်ယူရန်အတွက်( https://m.me/telehealthmm )ကို နှိပ်ပါ
( နေ့စဥ် မနက် ၈ နာရီမှ ည ၁၀ နာရီအထိ )
#nugmoh#telehealth#telemedicine
#teleconsultation#တယ်လီကျန်းမာ
#L_arginine#amino_acid_supplements
Ministry of Health,
National Unity Government.
Published on: 8 March 2023
Last Updated: 8 March 2023