Cosmos

အသက် ‎၂ နှစ်အောက်ကလေးတွေမှာ Screen time (တီဗီ၊ တယ်လီဖုန်း၊ ကွန်ပြူတာ ကြည့်ရှုချိန်) လုံးဝ မရှိသင့်ပါဘူးလို့ ပြီးခဲ့တဲ့ဆောင်းပါးမှာ ရေးခဲ့ပါတယ်။‎ကလေးဆိုတာ ကြီးလာလေ ပိုဖွံ့ဖြိုးလာလေ၊ ဘာမဆို သင်ယူဖို့ စိတ်အားထက်သန်နေကြတာပါ။ ၂ နှစ်ကနေ ၅ နှစ်ကလေးတွေမှာ screen ကို...

ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းက အဆုတ်ရောဂါ၊ နှလုံးရောဂါနဲ့ လေဖြတ်ခြင်း‌ စတဲ့‌ရောဂါတွေကို ဖြစ်စေနိုင်တယ်ဆိုတာ လူတိုင်းနီးပါး သိကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူအများ သတိမမူမိကြတဲ့ အရေးကြီးတဲ့အချက်ကတော့ ဆေးလိပ်နဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးရဲ့ တိုက်ရိုက်ဆက်နွှယ်မှုပါ။‎‎လူအချို့က စိတ်ညစ်တဲ့အခါ၊ စိတ်ဖိစီးတဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် အာရုံစူးစိုက်မှုနဲ့ စိတ်ခံစားမှုပိုမို‌ကောင်းမွန်လာချင်တဲ့အခါ ဆေးလိပ်ကို "ထွက်ပေါက်" တစ်ခုအနေနဲ့ အသုံးပြုတတ်ကြပါတယ်။...

‌‎"As If"ကိုယ်ချင်းစာရင်းနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မပျောက်ဆုံးစေဖို့‎‎တစ်ခါတလေ စိတ်ညစ်စရာတွေ၊ နာကျင်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျွန်မတို့ဆီကို လာပြောပြကြတဲ့အခါ ကျွန်မတို့လည်း သူတို့နဲ့အတူ ရင်ထဲမှာ လေးလံသွားတတ်ကြတယ် မဟုတ်လား။‎‎နားထောင်သူက တကယ်ကို စိတ်ပါလက်ပါနဲ့ ကိုယ်ချင်းစာတတ်တဲ့သူဆိုရင် တစ်ဖက်လူရဲ့ နာကျင်မှုကို ရင်ဘတ်ထဲထိ ပိုခံစားမိတတ်ကြပါတယ်။ ဒါကို Compassion Fatigue...

မနေ့တစ်နေ့ကမှ Trump အစိုးရက အသစ်ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ အစားအသောက်ပုံစံပိရိမစ်ကို လူပြောများနေကြလို့ သိချင်နေကြမယ်ထင်ပါတယ်။ တကယ်တော့ food pyramid ဆိုတာ စားသောက်သင့်တဲ့ပုံစံကို ပုံလေးတစ်ပုံထဲမှာ အနှစ်ချုပ်ဖော်ပြထားတဲ့ ညွှန်းဆိုချက်ပါ။ Trump အစိုးရကတော့ သူ့ရဲ့မူဝါဒအတိုင်း အရာရာကို ပြန်စိစစ်ပြီး မလိုအပ်တဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေ လျှော့ချနိုင်အောင်၊ တိုင်းပြည်ဘဏ္ဍာ အလဟာသမဖြစ်အောင်...

ဖေဖေ ‎မေမေတို့ရေ….ကိုယ့်ရဲ့ကလေးလေးကို အကောင်းဆုံး ပျိုးထောင်ပေးချင်တာဟာ မေမေတို့၊ ဖေဖေတို့ရဲ့အနှိုင်းမဲ့ မေတ္တာတွေပါ။ ဒါပေမယ့် ပိုးလိုဥထားရတဲ့ နုနုနယ်နယ် ကလေးငယ်ကို ငယ်ရွယ်စဉ်မှာ screen (တီဗီ၊ တယ်လီဖုန်း၊ ကွန်ပြူတာ စသည်တို့) ပြသခြင်းဟာ ကန့်သတ်သင့်တဲ့ အရာတစ်ခုဆိုတဲ့အကြောင်းကိုတော့ အသိပေးပြောပြပါရစေနော်။‎‎"မွေးစကနေ တစ်နှစ်ခွဲအထိ ကလေးငယ်လေးတွေကို ဘာ screen...

ဓမ္မတာလာစဉ် ခေါင်းလျှော်လို့ ရသလား။ အယူအဆအလွဲ ❌ ဓမ္မတာ (ရာသီသွေး) လာနေစဉ်အတွင်း ခေါင်းလျှော်ခြင်းသည် သွေးဆင်းခြင်းကို ရပ်တန့်စေနိုင်သည်၊ ဗိုက်နာကျင်မှုကို ပိုဆိုးစေနိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် ရာသီသွေးကို အတွင်းထဲသို့ ပြန်ဝင်စေနိုင်သည်ဟု ယူဆသောကြောင့် လုံးဝရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။ အမှန် ✅ ဓမ္မတာလာစဉ် ခေါင်းလျှော်ခြင်းသည် လုံးဝစိတ်ချရပြီး ခန္ဓာကိုယ်၏ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်ကို...

အမေး။ ကလေးငယ်စဉ် လသားအရွယ်ထဲက မုန်ညင်းဆီလိမ်းပြီး ခြေထောက်ဖြောင့်ပေးရင် ကလေးခြေထောက်မခွင်စေဖို့ အထောက်အကူပြုပါသလား။ အဖြေ။ ကလေးငယ်များ၏ ပေါင်ရင်း၊ တင်ပါးဆုံတို့သည် လသားအရွယ်တွင် ကောင်းစွာ မဖွံဖြိုးသေးပါ။ ထို့ကြောင့် ပက်လက်အနေအထားတွင် ခြေကားယား လက်ကားယား ဖားပြုတ်လေးကဲ့သို့ ပုံစံသည် ပုံမှန် ဖြစ်ပါသည်။ လုံးဝ မပြင်ရပါ။ ဖြောင့်ပေးတာမျိုး...

ကျွန်မတို့ နေထိုင်နေတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ တစ်ဖက်လူ စိတ်မကောင်းဖြစ်မှာစိုးလို့ ဒါမှမဟုတ် အားနာလို့ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ "မျှော်လင့်ချက်အမှား (False Hope)" မျှော်လင့်ချက်ယောင်တွေ ပေးတတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ Motivation ပေးတာနဲ့ False Hope ပေးတာဟာ နီးစပ်သယောင်ရှိပေမယ့် ရလဒ်ကတော့ တအားကို ကွာခြားပါတယ်။ တွန်းအားပေးတယ်ဆိုတာ တစ်ဖက်လူရဲ့ ကြိုးစားချင်စိတ်ကို...