ဒီအခန်းဆက် ဆောင်းပါးလေးမှာ နောက်ဆုံးနဲ့ အရေးအကြီးဆုံးအပိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။ လူနာကိုလည်း ပြုစုရင်း မိမိကိုယ်ကိုယ်လည်း ပြန်လည်ရှာဖွေခြင်းလို့ အမည်ပေးထားပါတယ်။ မှတ်ဉာဏ်ချွတ်ယွင်းမှုရောဂါ (Dementia) ဝေဒနာရှင်တစ်ဦးကို အိမ်မှာ အနီးကပ်ပြုစုရတဲ့ မိသားစုဝင်တွေဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အပင်ပန်းဆုံးနဲ့ အနစ်နာအခံရဆုံးသူလေးတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ လူနာရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထား ပြောင်းလဲတာတွေ၊ ညဘက် မအိပ်တာတွေကို...

အရင်က ရိုရိုကျိုးကျိုး အသက် ၅၀ ဝန်းကျင်၊ လူလတ်ပိုင်းအရွယ်တစ်ယောက်က ရုတ်တရက်ကြီး ယဉ်ကျေးမှုမရှိတော့ဘဲ စရိုက်ကြမ်းတမ်းလာတာ၊ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဂရုမစိုက်တော့တာမျိုး ကြုံဖူးပါသလား။ ကျွန်တော်တို့ အများစုက ဒါကို "စိတ်ဖိစီးလို့ စိတ်ပြောင်းသွားတာ" ဒါမှမဟုတ် "အကျင့်စာရိတ္တ ပျက်ပြားသွားတာ" လို့ ထင်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ်တမ်းတော့ ဒါဟာ...

လူဝီဘော်ဒီ (Lewy Bodies) သတိမေ့ရောဂါနှင့် ထူးဆန်းသော လက္ခဏာများ ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ရှေ့ကတင်ပြခဲ့တဲ့ သတိမေ့ရောဂါတွေနဲ့မတူဘဲ နည်းနည်း ထူးထူးဆန်းဆန်းဖြစ်တဲ့ စိတ်ရောဂါလိုလို၊ လေဖြတ်ချင်သလိုလိုနဲ့ လက္ခဏာချင်း အလွန်ရောထွေးတတ်တဲ့ "လူဝီဘော်ဒီ မှတ်ဉာဏ်ချွတ်ယွင်းမှုရောဂါ" (Dementia with Lewy Bodies - DLB) အကြောင်းကို တင်ပြပေးသွားမှာ...

ကျွန်တော် ရှေ့တစ်ခေါက်က တင်ပြခဲ့တဲ့ အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါဟာ အဆိပ်သင့်ပရိုတင်း အမှိုက်တွေကြောင့် ဖြစ်တာဆိုတာ မှတ်မိကြမယ်ထင်ပါတယ်။ ဒါဆိုရင် သတိမေ့ခြင်း (Dementia) ကိုဖြစ်စေတဲ့ ဒုတိယအဖြစ်အများဆုံးကတော့ "သွေးကြောပိတ်/ပေါက်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော သတိမေ့ရောဂါ" (Vascular Dementia) ဖြစ်ပါတယ်။ သူကတော့ ဦးနှောက်ထဲက သွေးလည်ပတ်မှုစနစ် ပျက်စီးသွားလို့ ဖြစ်ရတာပါ။ ရှင်းအောင်ပြောရရင်တော့...

မှတ်ဉာဏ်ချွတ်ယွင်းမှု (Dementia) ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေထဲမှာ "အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါ" (Alzheimer's Disease) ဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာရော မြန်မာနိုင်ငံမှာပါ အဖြစ်အများဆုံး ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။ မှတ်ဉာဏ်ချွတ်ယွင်းတဲ့ လူနာ ၁၀ ယောက်မှာ ၇ ယောက်ခန့်ဟာ ဒီရောဂါကြောင့် မှတ်ဉာဏ်တွေ ဆုံးရှုံးကြရတာပါ။ ဒီရောဂါက အသက်ကြီးလို့ သာမန်မေ့တာမဟုတ်ဘဲ...

မှတ်ဉာဏ်ချွတ်ယွင်းမှုရောဂါ (Dementia) ဆိုတာ ဘာလဲ။ အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ အရာရာကို မေ့လျော့လာတာဟာ လူတွေရဲ့သဘာဝပဲလို့ ကျွန်တော်တို့ အများစု ထင်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူကြီးသူမတွေမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ အလွန်အကျွံ မေ့လျော့လာတာ၊ စိတ်နေစိတ်ထား ပြောင်းလဲလာတာတွေဟာ သာမန်အသက်ကြီးလို့ ဖြစ်တာတင်မဟုတ်ဘဲ "မှတ်ဉာဏ်ချွတ်ယွင်းမှုရောဂါ" (Dementia) ကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ မှတ်ဉာဏ်ချွတ်ယွင်းမှုရောဂါ (Dementia)...

ဖုန်းသုံးနေရင်း social media ပေါ်က short videos တွေကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု ပွတ်နေရင်း အချိန်တွေကုန်မှန်းမသိ ကုန်သွားတာမျိုး ကြုံဖူးပါသလား။ ဒီလိုဖြစ်ရတဲ့ အဓိကတရားခံကတော့ ဦးနှောက်ထဲက ဒိုပါမင်း (Dopamine) ဓာတ်တွေ အလွန်အကျွံ လှုံ့ဆော်ခံနေရလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒိုပါမင်း (Dopamine) ဆိုတာ အလွယ်ပြောရရင် ကျွန်မတို့...

ကျွန်မတို့ဟာ အမြင်အာရုံ၊ အကြားအာရုံ၊ အနံ့အာရုံ၊ အရသာအာရုံနဲ့ အထိအတွေ့အာရုံဆိုတဲ့ အာရုံငါးပါးအကြောင်းကို ကောင်းကောင်းသိကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒါတွေအပြင် လူတိုင်းမှာ တိတ်တဆိတ် အလုပ်လုပ်နေတဲ့ တကယ့် "ဆဋ္ဌမအာရုံ" (The Sixth Sense) တစ်ခု ရှိပါသေးတယ်။ အဲဒါကို "Proprioception" (ကိုယ်ခန္ဓာ တည်နေရာသိအာရုံ)...