Cosmos

နေ့စဉ် နာရီဝက်ကြာအောင် လမ်းလျှောက်ပါက ကိုယ်အလေးချိန် လျော့ကျစေသည် နှလုံးကျန်းမာရေးကို အားကောင်းစေသည် ကြွက်သားများနှင့် အရိုးများကို သန်မာစေသည် အချိုကင်ဆာရောဂါများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးသည် စိတ်ခွန်အား တိုးတက်စေသည် ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျော့နည်းစေသည် တယ်လီကျန်းမာ အခမဲ့အွန်လိုင်းဆေးခန်းကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ Ref: WebMD....အထက်ပါစာသား ကျန်းမာရေးဗဟုသုတလေးတွေကို လူမျိုးပေါင်းစုံဘာသာစကား (၁၁) မျိုးနဲ့လည်း ပုံလေးတွေနဲ့တကွ ဖော်ပြပေးထားပါတယ်နော်။ ကိုယ့်မိတ်ဆွေတွေ တစ်ယောက်ဖြစ်ဖြစ် နှစ်ယောက်ဖြစ်ဖြစ် မြင်ရသိရအောင်လည်း...

‎‎အမေ့လျော့ခံ သူရဲကောင်းလေး ဇင့် (Zinc)‎‎ဇင့်ဓာတ် (Zinc) ဆိုတဲ့ သွပ်ဓာတ်ဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ကိစ္စအဝဝမှာ ဇာတ်ပို့အဖြစ် လုပ်ဆောင်ပေးတဲ့ သူရဲကောင်းတစ်ယောက်ပါ။ နေမကောင်းဖြစ်ရင် ဗီတာမင် စီ (vitamin C) ကိုသောက်ဖို့ သတိရကြပေမယ့် ဇင့်ဓာတ်ဟာ နာလန်ထစလူနာတွေအတွက် မရှိမဖြစ်ပါ။ တချို့တွေမှာဆို ငယ်ငယ်တုန်းက လက်သည်းပန်းကုံးလေးတွေ...

ကျွန်တော့်မိတ်ဆွေတစ်ယောက်ရဲ့ သူအသည်းကွဲတုန်းကအကြောင်းကို ပြန်ပြီးဖောက်သည်ချပြပါရစေ။‎‎အရင်က သူဟာ အားကစားဆို ဝေးရော။ လမ်းလျှောက်တာလေးလောက်ကိုတောင် မလုပ်ချင်တဲ့သူပါ။ ဒါပေမယ့် အသည်းကွဲပြီးနောက်ပိုင်း နေမရထိုင်မရ ဖြစ်နေရှာတာနဲ့ "စိတ်ထွက်ပေါက်အဖြစ် Gym လေးသွားဆော့ကြည့်ပါလား" လို့ ကျွန်တော်က အကြံပေးလိုက်ပါတယ်။‎‎အစပိုင်းမှာတော့ သူက ညည်းပါတယ်။ "တစ်ကိုယ်လုံး ကိုက်ခဲနေတာပဲ။ မသွားချင်တော့ဘူး" လို့...

လူသားတစ်ဦး၏ စိတ်နေစရိုက် ဖွံ့ဖြိုးမှုတွင် ကလေးဘဝသည် အရေးအကြီးဆုံး အုတ်မြစ်ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအုတ်မြစ်ကို ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၊ နွေးထွေးနားလည်မှု၊ ဂရုစိုက်ကြင်နာမှုတို့ဖြင့် တည်ဆောက်ရမည်ဖြစ်သော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံတွင် မိဘများ၏ "အလိုလိုက်မှု လွန်ကဲခြင်း" နှင့် "အကာအကွယ်‌ပေးမှု လွန်ကဲခြင်း" ကြောင့် ကလေး၏ ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည် ရှင်သန်နိုင်စွမ်းကို သိသိသာသာ ထိခိုက်စေတတ်ပါသည်။‎‎အရွယ်ရောက်ပြီးသော်လည်း...

ယခုခေတ်ကာလကြီးမှာ မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းနဲ့ အင်တာနက်ဟာ ကျွန်မတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ ခွဲခြားလို့မရအောင် အရေးပါလာပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်နေ့တာရဲ့ အချိန်အတော်များများကို ဖန်သားပြင် (Screen) တွေရှေ့မှာပဲ ကုန်ဆုံးနေရတာဟာ မျက်စိညောင်းရုံတင်မကဘဲ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာကိုပါ တဖြည်းဖြည်း ချည့်နဲ့လာစေနိုင်ပါတယ်။‎‎အာရုံစူးစိုက်မှု အားနည်းလာတာ၊ အိပ်မပျော်တာ၊ အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ စိတ်တိုလွယ်လာတာတွေဟာ Digital Fatigue...

‎အလုပ်မှာ ကိုယ့်အထက်လူကြီး သို့မဟုတ် သူဌေးက တစ်ခုခုပြောလိုက်လို့ စိတ်ညစ်နေတယ်။ ခံပြင်းနေတယ်။ ဒါပေမယ့် သူဌေးဖြစ်သူကိုလည်း ပြန်မပြောရဲ၊ မရှင်းပြရဲဘူး။ အဲဒီလို နေ့လေးတစ်နေ့ကို ကြုံတွေ့နေရတယ်ဆိုပါစို့။‎‎အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ကလေးက ကစားစရာတွေ ဖွထားတာကိုလည်းမြင်ရော ဒေါသတွေ ပေါက်ကွဲသွားတယ်။ တကယ်တော့ ကလေးမှာ ဒီလောက်ကြီး အပြစ်မရှိပါဘူး။ ဒါပေမယ့်...

ကျွန်မတို့ အတွင်းစိတ်ဟာ အိမ်တစ်လုံးရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံလိုပဲ။ အခန်းပေါင်းများစွာရှိပြီး တစ်ခန်းချင်းစီမှာ သူ့မှတ်ဉာဏ်နဲ့သူ သူ့ခံစားချက်နဲ့သူ ရှိနေတတ်ကြတာမျိုးပေါ့။ ဒီလို သီးခြားစီအခန်းကန့်ပြီး ခွဲခြားထားတာကို စိတ်ပညာမှာတော့ Compartmentalization လုပ်တယ် လို့ ခေါ်ပါတယ်။ တစ်ခါတလေမှာ ရှုပ်ထွေးလွန်းတဲ့ ခံစားချက်တွေ၊ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆန့်ကျင်နေတဲ့ အတွေးအခေါ်တွေကို တစ်ပြိုင်တည်း ကိုင်တွယ်ရတဲ့အခါ ကျွန်မတို့ဟာ...

အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါ (Alzheimer's disease) အချိန် (သိုမဟုတ်) နေရာနှင့်ပတ်သက်ပြီး ရောထွေးခြင်း သင်၏ စိတ်ခံစားမှု/ စိတ်နေစိတ်ထားနှင့် ကိုယ်ပိုင်ပုံစံ အပြောင်းအလဲဖြစ်လာခြင်း နေ့စဉ်ဘဝကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသည်အထိ မှတ်ဉာဏ်ပျောက်ဆုံးခြင်း စသည်တိုကို သင် သတိပြုမိလာပါက အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။ တယ်လီကျန်းမာ အခမဲ့အွန်လိုင်းဆေးခန်းကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနအမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ Ref: USCDC