ကမ္ဘာ့ငှက်ဖျားရောဂါ တိုက်ဖျက်ရေးနေ့ (၂၅၊ ဧပြီ၊ ၂၀၂၃)WORLD MALARIA DAY 2023 (25 APRIL) ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ငှက်ဖျားရောဂါဖြင့် လူပေါင်း (၆၁၉,၀၀၀) ဦး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွင်း လူပေါင်း (၂၄၇) သန်း ငှက်ဖျားရောဂါ ကူးစက်ခံရကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။ (၉၅) ရာခိုင်နှုန်းသော ငှက်ဖျားရောဂါဖြစ်ပွားမှုများကို...

"စနစ်တကျ သွေးပေါင်ချိန်နည်း" ဒီနေ့မှာတော့ သွေးပေါင်ချိန်နည်းမှန်စေဖို့ နည်းလမ်းလေးတွေကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ခုနောက်ပိုင်းမှာ digital သွေးပေါင်ချိန်စက်တွေလည်း ပေါ်လာပြီဆိုတော့ လူတိုင်းနီးပါး အလွယ်တကူ သွေးပေါင်ချိန်တတ်ကြမှာပါ။ ဒါပေမယ့် ကိုယ်က တကယ်ရော သွေးပေါင်ချိန်နည်း မှန်မှန်ကန်ကန်နဲ့ ချိန်နေရဲ့လားဆိုတာ သိချင်ရင်တော့ အောက်မှာမေးထားတဲ့ မေးခွန်းလေးကို အရင်ဖြေကြည့်ပါ... သွေးပေါင်တိုင်းတဲ့အခါ... (၁) ကုတင်ပေါ်မှာ အိပ်ပြီးတိုင်းမှ မှန်တယ် (၂) ခုံပေါ်မှာထိုင်ပြီး...

“Raynaud's Phenomenon” (ရေးနော့ဒ် ဖြစ်စဉ်) Raynaud's phenomenon ဆိုတာ လက်ချောင်းတွေနဲ့ (တစ်ခါတစ်ရံ) ခြေချောင်းတွေမှာ သွေးလည်ပတ်မှု မကောင်းလို့ဖြစ်တဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ချောင်းခြေချောင်းတွေမှာရှိတဲ့ သွေးလွှတ်ကြောလေးတွေဟာ အပူချိန်လျော့နည်းလာတဲ့အခါ ရုတ်တရက်ကျုံ့သွားပြီး သွေးလည်ပတ်မှု နည်းသွားတာပါ။ ပထမပိုင်းမှာ ခေတ္တခဏသာ ကျုံ့တာဖြစ်ပြီး အနွေးဓာတ်ရရင် သက်သာပေမယ့် နောက်ဆုံးမှာတော့...

“အမှောင်ကိုကြောက်ရခြင်း အကြောင်းအရင်းများ (Nyctophobia)" လူတွေဟာ အတော်များများကို ကြောက်တတ်ကြပါတယ်။ အချို့ကြောက်စိတ်တွေက ကျိုးကြောင်းလက်ခံနိုင်လောက်တာတွေဆိုပေမယ့် အချို့ဟာတွေကတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ တစ်စုံတစ်ခုကို မထိန်းချုပ်နိုင်လောက်အောင် ကြောက်တာမျိုးကို Phobia လို့ခေါ်ပါတယ်။ အဲ့ထဲမှာမှ အဖြစ်များတာကတော့ အမှောင်ကိုကြောက်ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို အမှောင်ကိုကြောက်ခြင်းက သင်တစ်ယောက်ထဲ မဟုတ်ပါဘူး။ အချို့က အမှောင်ထဲမှာ ကိုယ့်အနီးအနားမှာ...

"E.coli ပိုးဝင်ခြင်း" E.coli ဆိုတာ အူလမ်းကြောင်းမှာ ပုံမှန်အတိုင်းရှိတတ်တဲ့ ဘတ်တီးရီးယားပိုးဖြစ်ပြီး အစားအစာတွေကို ​ချေဖျက်တဲ့နေရာမှာ ကူညီပေးပါတယ်။ အချို့ E.coli မျိုးကွဲတွေကတော့ ရောဂါဖြစ်စေနိုင်ပြီး အခြားသူတွေကိုလည်း ကူးစက်စေနိုင်ပါတယ်။ မသန့်ရှင်းတဲ့အစားအစာတွေကနေ ဒါမှမဟုတ် ရောဂါရှိတဲ့လူနဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေကနေတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။ ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရတဲ့အခါ ဝမ်းလျှောစေပြီး သွေးဝမ်းသွားတဲ့အထိ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ တစ်ခါတလေ...

“နှာခေါင်းအစာသွင်းပိုက် ထည့်သွင်းခြင်း” (Nasogastric intubation) နှာခေါင်းအစာသွင်းပိုက် (Nasogastric tube) ဆိုတာ ပလတ်စတစ် (ဒါမှမဟုတ်) ရာဘာနဲ့ပြုလုပ်ထားတဲ့ သေးငယ်ပျော့​ပျောင်းတဲ့ပိုက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ နှာခေါင်းပေါက်ကတစ်ဆင့် လည်ချောင်းတစ်လျှောက်မှ အစာအိမ်ထဲသို့ ထည့်သွင်းရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီလို နှာခေါင်းအစာသွင်းပိုက်ထည့်သွင်းခြင်းကို (Nasogastric intubation) လို့ခေါ်ပါတယ်။ .. .. ဘာကြောင့်နှာခေါင်းအစာသွင်းပိုက် သုံးရသလဲ ? အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့်...

“အမျိုးသမီးများ သားဥကြွေချိန် နာကျင်ခြင်း (Mittelschmerz pain)” အမျိုးသမီးတွေတိုင်းမှာ ရာသီစက်ဝန်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နာနာကျင်ကျင် ခံစားရတဲ့ အချိန် (၂) ချိန် ရှိပါတယ်။ တစ်ချိန်ကတော့ အများသိကြတဲ့အတိုင်း ဓမ္မတာလာတဲ့အချိန် ခံစားရတာဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ချိန်ကတော့ ရာသီမတိုင်ခင် (၁၄) ရက် (အတိအကျပြောရရင် သားဥကြွေတဲ့အချိန်) မှာ ခံစားရတဲ့...

ဒီတစ်ပတ်မှာတော့.."အပူဒဏ်အန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ရန်..." အကြောင်းလေး ရေးပေးထားပါတယ်။.... အခုလိုရာသီဥတုမျိုးမှာ အပူချိန်ဟာ အရမ်းကိုမြင့်မားနေတတ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အညာဒေသတွေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းဒေသတွေမှာ နေ့ခင်းနေအပူချိန်ဟာ ပိုမိုမြင့်မားပါတယ်။ ဒီလို မြင့်မားတဲ့ အပူဒဏ်ကြောင့် မွေးကင်းစလေးတွေ၊ ကလေးငယ်တွေ၊ အသက်ကြီးရင့်သူတွေနဲ့ ရောဂါအခံရှိသူတွေအတွက် အပူဒဏ်ကို ပိုမိုခံစားရနိုင်ပြီး အန္တရာယ်ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် နိုင်ငံအနှံ့မှာရှိတဲ့ တိုင်းရင်းသားမျိုးစုံအတွက် အပူဒဏ်အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်နိုင်ဖို့အတွက် ဘယ်လိုနေထိုင်ရမယ်...