စာနာမှုကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း Compassion Fatigue

မိသားစုထဲမှာ နာတာရှည်ဖျားနာနေသူကို ပြုစုပေးရတဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် စိတ်ဓာတ်ကျနေတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ ရင်ဖွင့်သံတွေကို အမြဲနားထောင်ပေးရတဲ့အခါ သင့်အနေနဲ့ ရုတ်တရက် စိတ်တွေ လေလွင့်လာတာ၊ ဒေါသထွက်လွယ်လာတာမျိုး ကြုံဖူးပါသလား။ ဒါဟာ သင်က လူဆိုးတစ်ယောက် ဖြစ်သွားလို့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဆေးပညာအရ “Compassion Fatigue” (စာနာမှုကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
.

Compassion Fatigue ရဲ့ အဓိကလက္ခဏာများ

• စိတ်ခံစားမှု ထုံထိုင်းသွားခြင်း
အရင်ကလို စာနာစိတ်မဖြစ်ပေါ်တော့ဘဲ ပြဿနာတွေကို ကြားရတဲ့အခါ ဘာခံစားချက်မှ မရှိတော့ခြင်း။

• ဒေါသထွက်လွယ်ခြင်း
မိမိပြုစုစောင့်ရှောက်နေရသူ (သို့) မိသားစုဝင်များအပေါ် အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ စိတ်တိုလာခြင်း၊ စိတ်မရှည်တော့ခြင်း။

• ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပင်ပန်းခြင်း
အိပ်ရေးမဝခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ အစာအိမ်မကောင်းခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း။
.

ဘာကြောင့် ဒီလိုဖြစ်ရတာလဲ။

လူတစ်ယောက်ရဲ့ စာနာနိုင်စွမ်း (Empathy) ဟာ ကန့်သတ်ချက်ရှိပါတယ်။ သူတစ်ပါးရဲ့ နာကျင်မှု၊ စိတ်ဖိစီးမှုတွေကို နေ့စဉ်ရက်ဆက် စုပ်ယူနေရပြီး မိမိကိုယ်တိုင် ပြန်လည်အနားယူဖို့ အချိန်မပေးတဲ့အခါ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခံနိုင်ရည်စွမ်းအား (Emotional Resilience) ကျဆင်းသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
.

ဘယ်လို ကာကွယ်ပြီး ပြန်လည်ကုစားကြမလဲ။

• Micro-Boundaries (သေးငယ်သော နယ်နိမိတ်များ) သတ်မှတ်ပါ။
“ဒီနေ့တော့ ငါအရမ်းပင်ပန်းနေလို့ မနက်ဖြန်မှ သေချာဆက်ပြောကြရအောင်” ဆိုပြီး ငြင်းဆိုတတ်ဖို့ လေ့ကျင့်ပါ။ ငြင်းဆိုခြင်းဟာ တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်ခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။

• ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အရင် ဂရုစိုက်ပါ။
မိမိရဲ့ ရေခွက်ထဲမှာ ရေပြည့်နေမှသာ သူတစ်ပါးကို မျှပေးနိုင်မှာပါ။ လုံလောက်တဲ့ အိပ်စက်ချိန်ယူပါ။ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ။ ကိုယ်ဝါသနာပါတာတစ်ခုခုကို အချိန်ပေးလုပ်ဆောင်ပါ။

• အကူအညီရယူပါ။
အားလုံးကို ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း ဒိုင်ခံမဖြေရှင်းပါနဲ့။ တခြားမိသားစုဝင်တွေကို အကူအညီတောင်းပါ။ လိုအပ်ရင် ကျန်းမာရေးပညာရှင်တွေနဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။
.

သူတစ်ပါးကို ကူညီစောင့်ရှောက်ပေးတာဟာ ကုသိုလ်ကောင်းမှုတစ်ခု ဖြစ်သလို လှပတဲ့ စိတ်ထားလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုယ့်ရဲ့ ခွက်ထဲမှာ ရေမပြည့်ဘဲနဲ့တော့ သူများကို လိုက်မျှနေလို့ မရနိုင်ပါဘူး။ သင့်ရဲ့ စာနာမှုစွမ်းအင်ကို ထိန်းသိမ်းဖို့အတွက် ‘ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အရင် ဂရုစိုက်ခြင်း’ နဲ့ ‘နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ခြင်း’ ကို ဝန်မလေးပါနဲ့။ သင်ကိုယ်တိုင် ကျန်းမာမှသာ ချစ်ရတဲ့သူတွေကို အကောင်းဆုံး ဆက်လက်စောင့်ရှောက်ပေးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်…။

..

..

❤️NUG, MOH တယ်လီကျန်းမာ၊ လူတိုင်းအတွက်ပါ ❤️

👉တယ်လီကျန်းမာတွင် ဆရာဝန်များနှင့် အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် အခမဲ့ (အခမဲ့) တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်။

*** ပိတ်ရက်မရှိပါ ***

ကြိုတင်ဘိုကင်ယူရန်အတွက် တယ်လီကျန်းမာ messenger ကို ဆက်သွယ်ပါ။

https://m.me/telehealthmm

(နေ့စဥ် မနက် ၈ နာရီမှ ည ၁၀ နာရီအထိ)

…

…

👉 စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးရင်ဖွင့်လိုသူများအတွက်….

မိမိကိုယ်ကိုသေကြောင်းကြံစည်မှု လုံးဝမရှိစေရ

Zero Suicide Hotline သို့ ဆက်သွယ်ရန်

(၁) https://t.me/zeroscbot

(မနက် (၈) နာရီမှ နေ့လယ် (၁၂) နာရီ

ညနေ (၆) နာရီမှ ည (၁၀) နာရီအတွင်း)

*** မိနစ်ပိုင်းအတွင်း စာမပြန်ပါက “/start” ဆိုသည်ကို ထပ်မံနှိပ်ပေးရန် လိုအပ်ပါသည် ***

Ministry of Health,

National Unity Government.