” မင်းကလည်း မိန်းမလို မိန်းမရနဲ့ကွာ။”
” ဒီလောက်တောင် သတ္တိမရှိရင် ထဘီဝတ်ထားပါလား။”
ဒီစကားလုံးတွေကို ကျွန်မတို့ရဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဟာသတစ်ခုလို ဒါမှမဟုတ် တစ်ဖက်လူကို အရှက်ခွဲဖို့ လက်နက်တစ်ခုလို ခဏခဏ ကြားရတတ်ပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး အမျိုးသမီးတို့ရဲ့ ဖြစ်တည်မှုဟာ အားနည်းချက်ရဲ့ သင်္ကေတတစ်ခုလို အသုံးချခံနေရတာကို မြင်ရတာက ရင်နာစရာပါ။
” မိန်းမဆိုတာ အချိန်တန်ရင် အိမ်ထဲပဲနေရမှာ”
” မိန်းမဆိုတာ လင်ယူသားမွေးဖို့ပဲ”
” မိန်းမဆိုတာ ဒီလောက်ပဲ တတ်နိုင်မှာပေါ့” စသဖြင့် လူသားတစ်ယောက်ရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို လိင်ကွဲပြားမှုနဲ့ တိုင်းတာနေတာတွေကို ကြုံရ၊ ကြားရတာဟာ ပုံမှန်အလေ့အထတစ်ခုလို ဖြစ်နေပါပြီ။
ဒီစကားလုံးတွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ရှိနေတာကတော့ Misogyny လို့ခေါ်တဲ့ အမျိုးသမီးတွေအပေါ် အထင်အမြင်သေးခြင်းနဲ့ မုန်းတီးခြင်းဝါဒတစ်ရပ်ပါပဲ။
…
…
၁။ Misogyny ဆိုတာ ဘာလဲ။
အမျိုးသမီးမုန်းတီးရေး (Misogyny) ဆိုတာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျူးလွန်မှုသက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အရည်အချင်း၊ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ တန်ဖိုးတွေကို စနစ်တကျ နှိမ့်ချတဲ့ အယူအဆတစ်ခုပါ။ ပိုဆိုးတာက ဒီအမုန်းတရားဟာ “ ဟာသ” တွေ၊ “ ရိုးရာဓလေ့” တွေအဖြစ် ချော့မော့ဖုံးကွယ်ထားပြီး ကျွန်မတို့ဆီကို ချဉ်းကပ်လာတတ်တာပါပဲ။
.
၂။ ထဘီ (လုံချည်) ဟာ အရှက်ခွဲစရာ ပစ္စည်းမဟုတ်ပါ။
” ထဘီဝတ်ထားပါလား” ဆိုတဲ့ စကားဟာ အမျိုးသားတစ်ယောက်ကို သတ္တိမရှိသူ၊ အစွမ်းအစမရှိသူလို့ စွပ်စွဲချင်တဲ့အခါ သုံးလေ့ရှိပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ကျွန်မတို့ ပြန်မေးကြည့်သင့်တာက “ အမျိုးသမီးတွေ ဝတ်ဆင်တဲ့ အဝတ်အစားဟာ ဘယ်တုန်းက အားနည်းချက်ရဲ့သင်္ကေတ ဖြစ်လာခဲ့တာလဲ” ဆိုပြီးတော့ပေါ့။ ကျွန်မတို့ရဲ့ အမေတွေ၊ အဖွားတွေဟာ ဒီထဘီကိုပဲ ဝတ်ဆင်ပြီး မိသားစုတစ်ခုလုံးကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့ကြတာ မဟုတ်ပါလားရှင်။ ထဘီကို အောက်တန်းကျတဲ့ အရာတစ်ခုအဖြစ် အသုံးချပြီး တစ်ဖက်လူကို ပုံပမာပေး၊ နှိမ့်ချလိုက်တာဟာ အမျိုးသမီးထုတစ်ရပ်လုံးကို စော်ကားလိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။
.
၃။ Microaggression နှင့် စိတ်ကျန်းမာရေး
စိတ်ပညာရှုထောင့်ကကြည့်ရင် ဒါကို Microaggression လို့ ခေါ်ပါတယ်။ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အမှုမဲ့အမှတ်မဲ့ ပြုလုပ်မိတဲ့ ဒီလိုသိမ်မွေ့တဲ့ စော်ကားမှုတွေက အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ရဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ယုံကြည်မှုကို တဖြည်းဖြည်း တိုက်စားသွားစေပါတယ်။
ဥပမာ –
🌴 ကားမောင်းတဲ့အခါ ” မိန်းမမို့လို့ ညံ့တာ” ၊
စကားများများပြောရင် “ မိန်းမမို့လို့ အပိုတွေပြောတာ” စတဲ့ တံဆိပ်ကပ်မှုတွေကြောင့် အမျိုးသမီးတွေဟာ ရေရှည်မှာ စိတ်အားငယ်မှုနဲ့ စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းမှု (Depression) တွေကို ခံစားရတတ်ပါတယ်။
🌴 လုပ်ငန်းခွင်အတွင်းမှာ ဒီလိုအပြောအဆိုတွေကြောင့် အမျိုးသမီးတွေဟာ သူတို့ရဲ့ အရည်အချင်းကို အပြည့်အဝ မထုတ်ပြရဲတော့တဲ့ အခြေအနေမျိုးကို ရောက်သွားတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခွင့်ကို ပိတ်ပင်လိုက်တာပါပဲ။
.
၄။ ကိုယ်တိုင်တောင် သတိမထားမိသော Misogyny (Internalized Misogyny)
ပိုနက်နဲတဲ့ ပြဿနာတစ်ခု ရှိပါသေးတယ်။ အဲဒါကတော့ ကျွန်မတို့ အမျိုးသမီးအချင်းချင်းကြားမှာတောင် ဒီအမုန်းတရားကို မသိစိတ်က ဖြန့်ဝေနေမိတတ်တာပါပဲ။
” ငါက တခြားမိန်းကလေးတွေလို မဟုတ်ဘူး၊ ငါက ယောကျ်ားဆန်တယ်” ဆိုတာမျိုးက ကျွန်မတို့ရဲ့ လိင်တူအမျိုးသမီးထုကို မသိစိတ်က အထင်သေးရာကနေ စတင်တာပါ။ ကျွန်မတို့ဟာ “ အမျိုးသမီး” ဖြစ်ရခြင်းအတွက် ဂုဏ်ယူခွင့်မရအောင်အထိ ဒီအမုန်းတရားက ကျွန်မတို့ရဲ့ မသိစိတ်ထဲကိုပါ စိမ့်ဝင်နေတတ်ပါတယ်။
.
၅။ ဘာကြောင့် ဒါဟာ လူသားအားလုံးရဲ့ ကိစ္စဖြစ်သလဲ။
အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ရဲ့ စွမ်းဆောင်နိုင်မှုကို သူ့ရဲ့ “ အရည်အချင်း” နဲ့ မတိုင်းတာဘဲ “ လိင်” နဲ့ တိုင်းတာနှိမ့်ချခြင်းဟာ လူသားတစ်ယောက်ရဲ့ အခြေခံအခွင့်အရေးကို ချိုးဖောက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
” လူတိုင်းသည် တူညီသောဂုဏ်သိက္ခာဖြင့် မွေးဖွားလာသည်” ဆိုတဲ့ အချက်ကို လျစ်လျူရှုပြီး လှောင်ပြောင်စရာအဖြစ် မြင်နေသရွေ့တော့ ကျွန်မတို့ရဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ ဘယ်တော့မှ အမှန်တကယ် မတိုးတက်နိုင်ပါဘူး။ စကားလုံးကြီးကြီးသုံးရရင် အမျိုးသမီးတွေ လွတ်လပ်မှသာ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးဟာ လွတ်လပ်မှာပါ။
.
၆။ Community Awareness – ကျွန်မတို့ ဘယ်လို ပြုပြင်ကြမလဲ။
အပြောင်းအလဲအတွက် ကျွန်မတို့ တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝကနေ စတင်နိုင်ပါတယ်။
🌴 စကားလုံးတွေကို ပြန်လည်ဆန်းစစ်ပါ။
“ မိန်းမလိုပဲ” ဆိုတဲ့ စကားကို အားနည်းချက်တစ်ခုလို သုံးနှုန်းတာကို ရပ်တန့်လိုက်ပါ။
🌴 ပြက်လုံးတွေကို စိန်ခေါ်ပါ။
အမျိုးသမီးတွေကို နှိမ့်ချတဲ့ ပြက်လုံးတစ်ခုကို ကြားရတဲ့အခါ အတူတူရယ်မောမယ့်အစား “ ဒါဟာ ဘာလို့ မှားယွင်းနေလဲ” ဆိုတာကို ယဉ်ကျေးစွာ ထောက်ပြပါ။
🌴 တန်ဖိုးထားမှုကို လေ့ကျင့်ပါ။
သင့်ပတ်ဝန်းကျင်က အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အောင်မြင်မှု၊ ပေးဆပ်မှုနဲ့ ခွန်အားတွေကို အရှိအတိုင်းမြင်တတ်အောင် လေ့ကျင့်ပြီး အသိအမှတ်ပြုပေးပါ။ ချီးကျူးဖို့ မမေ့ပါနဲ့။
…
…
ကျွန်မတို့အမျိုးသမီးတွေဟာ တစ်စုံတစ်ယောက်ရဲ့ဟာသအတွက် လိုအပ်တဲ့ ကုန်ကြမ်းတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်မတို့မှာလည်း ကိုယ်ပိုင်အိပ်မက်၊ ကိုယ်ပိုင်စွမ်းရည်နဲ့ လေးစားခံပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ စိတ်ဝိညာဉ်တွေ ရှိပါတယ်။ Misogyny ကင်းစင်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခု ဖြစ်လာခြင်းဆိုတာဟာ အမျိုးသမီးတွေအတွက်တင်မကဘဲ ကိုယ့်ရဲ့ မိခင်၊ ညီမ၊ ဇနီး၊ သမီးလေး၊ ချစ်သူ၊ သူငယ်ချင်း စတဲ့ကိုယ်ချစ်ရတဲ့ အမျိုးသမီးတိုင်းအတွက်ပါ ပိုမိုလုံခြုံပြီး ပျော်ရွှင်စရာကောင်းတဲ့ ကမ္ဘာကြီးအဖြစ် ဖြစ်လာစေမှာပါ။
အဲဒီလို ဖြစ်လာအောင် ပြောင်းလဲပစ်ရပါမယ်။ အပြောင်းအလဲဆိုတာဟာ သတိထားမိရာကနေ စတင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့ကစပြီး ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်က စကားလုံးတွေကို ဂရုတစိုက်၊ အလေးအနက် သတိထားမိနိုင်ဖို့ အတူတူ ကြိုးစားကြည့်ကြရအောင်လားရှင်….။
သင်၏စိတ်ကလေး ကျန်းမာစေဖို့
ဒေါက်တာမီ
..
..
❤️NUG, MOH တယ်လီကျန်းမာ၊ လူတိုင်းအတွက်ပါ ❤️
👉တယ်လီကျန်းမာတွင် ဆရာဝန်များနှင့် အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် အခမဲ့ (အခမဲ့) တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်။
*** ပိတ်ရက်မရှိပါ ***
ကြိုတင်ဘိုကင်ယူရန်အတွက် တယ်လီကျန်းမာ messenger ကို ဆက်သွယ်ပါ။
(နေ့စဥ် မနက် ၈ နာရီမှ ည ၁၀ နာရီအထိ)
…
…
👉 စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးရင်ဖွင့်လိုသူများအတွက်….
မိမိကိုယ်ကိုသေကြောင်းကြံစည်မှု လုံးဝမရှိစေရ
Zero Suicide Hotline သို့ ဆက်သွယ်ရန်
(မနက် (၈) နာရီမှ နေ့လယ် (၁၂) နာရီ
ညနေ (၆) နာရီမှ ည (၁၀) နာရီအတွင်း)
*** မိနစ်ပိုင်းအတွင်း စာမပြန်ပါက “ /start” ဆိုသည်ကို ထပ်မံနှိပ်ပေးရန် လိုအပ်ပါသည် ***
Ministry of Health,
National Unity Government.
