Carpal Tunnel Syndrome ဆိုတာကတော့ အလွယ်တကူပြောရရင် လက်ကောက်ဝတ်အကြောညပ်တဲ့ရောဂါပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ကောက်ဝတ်ကို အာရုံကြောထောက်ပံ့ပေးနေတဲ့ median nerve လို့ခေါ်တဲ့ အာရုံကြော အဖိခံရတဲ့အတွက် ခံစားရတဲ့ ဝေဒနာဖြစ်ပါတယ်။
လက်ချောင်းတွေကို အာရုံခံစားမှု ထောက်ပံ့ပေးတဲ့ အဲ့ဒီ median nerve ဟာ လက်ကောက်ဝတ်မှာရှိတဲ့ carpal tunnel လို့ခေါ်တဲ့ လိုဏ်ခေါင်းတစ်ခုသဖွယ်ဖြစ်နေတဲ့ အရွတ်တွေ၊ အရိုးတွေကြားက ဖြတ်သန်းလာရပါတယ်။ ဒီအာရုံကြောလေး အဖိခံရတဲ့အခါ လက်ကောက်ဝတ် ၊ လက်ဖဝါးနဲ့ လက်ချောင်းလေးတွေမှာ ထုံခြင်း၊ ကျဥ်ခြင်း၊ အားနည်းခြင်း အစရှိတဲ့ လက္ခဏာတွေကို ခံစားရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
.
ဘယ်လိုလူတွေမှာ ဖြစ်နိုင်လဲ ?
လက်ကောက်ဝတ်အကြောညပ်ခြင်းဟာ အဖြစ်များတဲ့ ဝေဒနာတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် သက်လတ်ပိုင်းနဲ့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးတွေမှာ အဖြစ်များပါတယ်။ ဟော်မုန်းတွေကြောင့် carpal tunnelမှာရှိတဲ့ အရွတ်တွေ ရောင်ရမ်းတာကြောင့် ဖြစ်နိုင်တယ်လို့လည်း ယူဆကြပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အမျိုးသမီးတွေမှာ အမျိုးသားတွေထက် carpal tunnel ပိုသေးတာကြောင့် အာရုံကြောပိုဖိခံရနိုင်ခြေများတဲ့အတွက်ကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။
လက်ကောက်ဝတ်အရိုးကျိုးတာ၊ အဆစ်လွဲတာ၊ အဆစ်ရောင်တာတွေကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဆီးချိုရောဂါရှင်တွေမှာလည်း နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးအနေနဲ့ အာရုံကြောထိခိုက်တာတွေကြောင့် လက်ကောက်ဝတ်အကြောညပ်နိုင်ပါတယ်။
ဒါတွေအပြင် လက်ကို အများကြီးအသုံးပြုပြီး အလုပ်လုပ်ရတဲ့အခါ ၊ အထူးသဖြင့် လက်ကို တောက်လျှောက်ကွေးပြီး အလုပ်လုပ်ရတဲ့အခါမျိုးတွေမှာ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
.
လက်ကောက်ဝတ်အကြောညပ်တဲ့အခါ ဘာတွေခံစားရနိုင်လဲ ?
လက်ဖဝါး ၊ လက်မ ၊ လက်ညှိုး ၊ လက်ခလယ်နဲ့ လက်ကောက်ဝတ်ရဲ့နေရာတော်တော်များများမှာ ကျဥ်တဲ့၊ ထုံတဲ့ ဝေဒနာ ခံစားရမယ်။
လက်ကောက်ဝတ်ကနေစလို့ လက်မောင်းအထိ နာကျင်နေမယ်။ ဓာတ်လိုက်သလို ကျဥ်ခနဲ ခံစားရမယ်။ ဒီလို လက္ခဏာတွေက ကားစတီယာတိုင်ကိုင်တဲ့အခါ၊ လက်ကိုင်ဖုန်း ဒါမှမဟုတ် သတင်းစာကိုင်တဲ့အခါမျိုးတွေမှာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ညဘက်တွေမှာ ဝေဒနာ ပိုဆိုးလာတတ်တဲ့အတွက်ကြောင့် အိပ်နေရာကနေ လန့်နိုးတာတွေအထိ ဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။
အထိအတွေ့ကို မသိတော့တာကြောင့် လက်ကကိုင်ထားတဲ့ပစ္စည်းတွေ လွတ်ကျတာမျိုးတွေလည်း ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
လက်ကောက်ဝတ်အကြောညပ်တာဟာ အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ရောဂါတစ်ခု မဟုတ်ပေမယ့် မကုသဘဲ ပေါ့ပေါ့ဆဆနေခဲ့မယ်ဆိုရင် လက်ကောက်ဝတ်အကြော အမြဲအားနည်းတာ၊ လက်မ၊ လက်ညှိုးနဲ့ လက်ခလယ်တွေမှာ အမြဲကျဥ်တာတွေ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။
.
ဘယ်လို ကုသကြမလဲ ?
တစ်ခါတစ်ရံမှာ မကုသဘဲ ပျောက်ကင်းသွားတဲ့ အခြေအနေတွေလည်း ရှိပါတယ်။
လက်မှာ ကျောက်ပတ်တီးစည်းသလို ကျပ်စည်းထားနိုင်ပါတယ်။
Paracetamol, Ibuprofen တို့လို အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးတွေ သောက်သုံးနိုင်ပါတယ်။ (တန်ဆေးလွန်ဘေး မဖြစ်အောင် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း သောက်သုံးဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်)
လက်လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပေးရင်လည်း လက္ခဏာတွေကို သက်သာစေနိုင်ပါတယ်။
လက်ကောက်ဝတ်ကို အကြာကြီးကွေးပြီး အလုပ်လုပ်တာမျိုး တတ်နိုင်သမျှ ရှောင်ပါ။
ဒီလို နည်းလမ်းတွေနဲ့ မသက်သာဘူးဆိုရင် ဆရာဝန်နဲ့ စနစ်တကျ တိုင်ပင်ပြီး လိုအပ်ပါက ခွဲစိတ်ကုသရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
.
လက်ကောက်ဝတ်အကြောညပ်တာမျိုး မဖြစ်အောင် ဒီအချက်လေးတွေကို သတိထားကာကွယ်တဲ့အနေနဲ့ ပြုလုပ်ပေးနိုင်ပါတယ်…
• စာရေးတဲ့အခါမျိုးတွေမှာ ဆုပ်ကိုင်မှုနည်းအောင် အရွယ်အစားခပ်ကြီးကြီး ဘောပင်၊ ခဲတံတွေကို အသုံးပြုပါ။
• လက်ကိုကွေးပြီး အကြာကြီး အလုပ်လုပ်ရတဲ့သူတွေမှာ လက်အကွေးအဆန့် လေ့ကျင့်ခန်းလေးတွေ မကြာခဏ ပြုလုပ်ပေးပါ။
• လက်ကို နွေးထွေးနေအောင် ထားပါ။ အေးတဲ့ နေရာဒေသ၊ ပတ်ဝန်းကျင်တွေမှာ အလုပ်လုပ်တဲ့အခါ လက်နာကျင်တာ၊ လက်အကြောကပ်တာတွေ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အေးတဲ့နေရာတွေမှာ အလုပ်လုပ်တဲ့အခါ လက်အိတ်ဝတ်ပြီး အလုပ်လုပ်ပေးနိုင်ရင် ပိုကောင်းပါတယ်။
• ကွန်ပြူတာနဲ့ အလုပ်လုပ်ရတဲ့သူတွေမှာ ခေါင်းအရမ်းငုံ့ပြီး အလုပ်လုပ်တာတွေ၊ mouseကို အမြဲအတင်းဆုပ်ကိုင်ထားတာမျိုးတွေ ရှောင်ကြဥ်ပေးပါ။ ( ကွန်ပြူတာ ကီးဘုတ် ခဏခဏ type တာထက် mouseကို အမြဲဆုပ်ကိုင်ထားခြင်းက လက်ကောက်ဝတ်အကြောညပ်ခြင်းကို ပိုဖြစ်စေနိုင်တယ်လို့လည်း ဆိုကြပါတယ်။)
.
လက်ကောက်ဝတ်အကြောညပ်ခြင်းက လူလူတော်တော်များများ ခံစားရလေ့ရှိတဲ့ ဝေဒနာဖြစ်တဲ့အတွက် ကိုယ်တိုင်ကြုံတွေ့ရတဲ့အခါ ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ ဗဟုသုတဖြစ်ဖွယ် တင်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်။
Reference 
Murtagh,J , 2016. Murtagh’s patient education. 6th Ed. Australia:Mcgraw-Hill Australia,pp. 181
NUG, MOH တယ်လီကျန်းမာ ၊ လူတိုင်းအတွက်ပါ
တယ်လီကျန်းမာတွင် ဆရာဝန်များနှင့် အွန်လိုင်းမှ အခမဲ့တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်
* ပိတ်ရက်မရှိပါ *
( နေ့စဥ် မနက် ၈နာရီမှ ညနေ၆နာရီအထိ )
ကြိုတင်ဘိုကင်ယူရန်အတွက်( https://m.me/telehealthmm )ကို နှိပ်ပါ
#nugmoh#telehealth#telemedicine
#teleconsultation#တယ်လီကျန်းမာ#carpal_tunnel_syndrome
Ministry of Health,
National Unity Government.
Published on: 12 January 2023
Last Updated: 12 January 2023