” ကျောရိုးအဆစ်လွဲခြင်း (Spondylolisthesis) “
ကျောရိုးဆစ်လေးတစ်ခုဟာ မူလနေရာကနေချော်ထွက်သွားတာ နေရာနည်းနည်းလွဲသွားတာကို (Spondylolisthesis) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဒီလို အဆစ်ချော်ခြင်း (သို့) အဆစ်လွဲခြင်းကို ဖြစ်စေတဲ့အကြောင်းအရင်းတွေ အများကြီးရှိတဲ့အနက် အသက်ကြီးလို့ ဖြစ်တာဟာ အဖြစ်များပါတယ်။
ဘာလက္ခဏာမှ မပြတာ ဖြစ်နိုင်သလို ၊ ခါးနာတာနဲ့လက္ခဏာပြတာမျိုးလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဖြစ်စဥ်အကျဥ်းချုပ်ကတော့ ကျောရိုးဆစ်တစ်ခုဟာ ချော်ထွက်ပြီး သူ့အောက်ကျောရိုးဆစ်တစ်ခုကို သွားဖိတာပါ။ အဲ့မှာ အာရုံကြောပေါ် ဖိအားသက်ရောက်ပြီး ခါးနာတာ၊ ခြေထောက်နာတာတွေ ဖြစ်လာတာပါ။
ကျောရိုးဆစ်လွဲခြင်းအမျိုးအစားများအနေနဲ့…
– မွေးရာပါ ကျောရိုးဆစ်လွဲတာ
( ကလေးတွေမှာ မမွေးခင်ထဲက ကျောရိုးဟာ ပုံမှန်မဟုတ် ဖြစ်နေတာပါ။ ပုံမမှန်တော့ ကျောရိုးဆစ်လွဲနိုင်ခြေပိုရှိပါတယ် )
– ကျီးပေါင်းကြောင့် အဆစ်လွဲတာ
( ကျီးပေါင်းကြောင့် ကျောရိုးပျက်စီးတာ၊ အရိုးကျိုး၊ အရိုးအက်တာဖြစ်ပြီး အရိုးတွေပုံသဏ္ဍာန်မမှန် ချိတ်ဆက်မှုအားနည်းလာတာကြောင့် ကျောရိုးဆစ်လွဲတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ် )
– အသက်အရွယ်အရ ယိုယွင်းပျက်စီးလာမှုကြောင့် ကျောရိုးဆစ်လွဲတာ
( အသက်ကြီးလာတာနဲ့အမျှ ကျောရိုးဆစ်တွေကြားထဲက အဆစ်ပြားတွေ ပါးလာပါတယ်။ အဆစ်ပြားပါးလာတာဟာ ကျောရိုးဆစ်လွဲဖို့ ပိုလွယ်ကူစေပါတယ် )
– ထိခိုက်ဒဏ်ရာကြောင့် ကျောရိုးဆစ်လွဲတာ
– ကျောရိုးခွဲစိတ်မှုပြီးနောက် ကျောရိုးဆစ်လွဲတာ
– ရောဂါကြောင့် ကျောရိုးဆစ်လွဲတာ
( အရိုးပွရောဂါ၊ အရိုးကင်ဆာ စတဲ့ရောဂါများကြောင့်လည်း ကျောရိုးဆစ်လွဲနိုင်ပါတယ် )
.
.
ဘယ်သူတွေမှာ ကျောရိုးဆစ်လွဲနိုင်လဲ ?
– အားကစားသမားများ
( ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ် အားကစားသမားတွေနဲ့ ကျောရိုးဆန့်တာများတဲ့သူတွေမှာ ကျောရိုးဆစ်ပိုလွဲနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ- ဘောလုံးသမားများ၊gymကစားသူများ )
– မျိုးရိုးရှိသူများ
( အသက်အရွယ်ကြောင့် ယိုယွင်းပျက်ဆီးမှုဖြစ်တဲ့ ကျောရိုးဆစ်လွဲသူများဟာ မျိုးရိုးလည်း လိုက်တတ်ပါတယ်။ အရိုးဆစ်နှစ်ခုကြား ချိတ်ပေးတဲ့အရိုးဆစ်လေးတွေပါးတာကြောင့် ပိုပြီးကျိုးလွယ်အဆစ်လွဲနိုင်ခြေ ရှိပါတယ် )
– အသက်ကြီးသူများ
( အသက်ကြီးလာတာနဲ့အမျှ အရိုးတွေက ပျက်ဆီးလာပါတယ်။ ပျက်စီးလာတာနဲ့အမျှ ကျောရိုးဆစ်တစ်ခုနဲ့တစ်ခုကြားက ချိတ်ဆက်မှုအားနည်းပြီး ကျောရိုးဆစ်လွဲစေနိုင်ပါတယ်။ အသက်၅၀ကျော်လူကြီးတွေမှာ ပိုအဖြစ်များပါတယ် )
.
.
ကျောရိုးဆစ်လွဲခြင်း လက္ခဏာများအနေနဲ့ကတော့
– ခါးနာခြင်း
– ခြေထောက်၊ ပေါင်ဆန့်ထုတ်လိုက်လျှင် နာခြင်း
– ပေါင်နောက်ကြွက်သားများ တောင့်တင်းနေခြင်း
– ကျောရိုးတစ်လျှောက် တောင့်တင်းနေခြင်း
– အကြာကြီးမတ်တပ်မရပ်နိုင်ခြင်း၊ လမ်းမလျှောက်နိုင်ခြင်း
– ကုန်းလျှင်နာခြင်း
– ခြေဖဝါးမှာထုံခြင်း၊ တဆစ်ဆစ်နှင့် စပ်ဖျဥ်းဖျဥ်းကဲ့သို့ ခံစားရခြင်း၊ အားနည်းခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်
.
.
ကျောရိုးဆစ်လွဲတိုင်း ခွဲစိတ်ရမှာလား?
ကျောရိုးဆစ်လွဲတာမှာ Low grade (မပြင်းထန်)နဲ့ High grade (ပြင်းထန်)ဆိုပြီး ရှိပါတယ်။
မပြင်းထန်တဲ့ ကျောရိုးဆစ်လွဲခြင်းအတွက် ခွဲစိတ်မှုမလိုအပ်ပါဘူး။ ဆယ်ကျော်သက်အားကစားသမားတွေနဲ့ အရိုးယိုယွင်းပျက်ဆီးမှုကြောင့် ကျောရိုးဆစ်လွဲတဲ့သူတွေမှာ low grade အမျိုးအစားကို တွေ့ရပါတယ်။
ပြင်းထန်တဲ့ ကျောရိုးဆစ်လွဲခြင်းအတွက်တော့ အရမ်းနာတဲ့သူတွေမှာ ခွဲစိတ်မှုလိုအပ်ပါတယ်။
.
.
ဘာတွေ စစ်ဆေးစမ်းသပ်ရသလဲ ?
ဆရာဝန်က ရောဂါရာဇဝင်မေးတာ၊ ခန္ဓာကိုယ်လှုပ်ရှားမှုတို့ကို စမ်းသပ်တာအပြင် လိုအပ်ရင်…
– ကွန်ပြူတာဓာတ်မှန် (CT scan)
– သံလိုက်ဓာတ်မှန် (MRI)
– ရိုးရိုးဓာတ်မှန် ရိုက်တာတွေလည်း ပြုလုပ်ရနိုင်ပါတယ်။
.
.
မကုသပဲထားရင် ဘာတွေဖြစ်နိုင်လဲ ?
Cauda Equina syndrome (နောက်ကျောမှာရှိတဲ့နာဗ်ကြောမြစ်ဆုံဖိမိခြင်း) ဖြစ်နိုင်ပြီး အောက်ပိုင်းအကြောသေတတ်ပါတယ်။ ဆီးမနိုင်တာပါ ဖြစ်ပါတယ်။
ဆေးရုံဆေးခန်း မသွားနိုင်သေးရင် အိမ်မှာဘာတွေလုပ်သင့်သလဲ ?
– အနားယူပါ
– လေ့ကျင့်ခန်းပြင်းပြင်းထန်ထန်မလုပ်ပါနဲ့
– အနာသက်သာစေရန် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး သောက်လို့ရပါတယ်
.
.
ကျောရိုးဆစ်မလွဲအောင် ဘယ်လိုကာကွယ်ကြမလဲ ?
– နောက်ကျောဘက် ကြွက်သားများနဲ့ ဝမ်းဗိုက်ကြွက်သားများ သန်မာစေရန် လေ့ကျင့်ခန်းမှန်မှန်လုပ်ပါ
– ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းပါ
– အရိုးသန်မာစေအောင် အာဟာရညီညွတ်မျှတစွာ စားသောက်ပါ
References- 
https://my.clevelandclinic.org/…/10302-spondylolisthesis-
https://www.webmd.com/…/pain-management-spondylolisthesis
NUG, MOH တယ်လီကျန်းမာ ၊ လူတိုင်းအတွက်ပါ
တယ်လီကျန်းမာတွင် ဆရာဝန်များနှင့် အွန်လိုင်းမှ အခမဲ့တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်
*** ပိတ်ရက်မရှိပါ ***
ကြိုတင်ဘိုကင်ယူရန်အတွက်( https://m.me/telehealthmm )ကို နှိပ်ပါ
( နေ့စဥ် မနက် ၈နာရီမှ ည၁၀နာရီအထိ )
#nugmoh#telehealth#telemedicine
#teleconsultation#တယ်လီကျန်းမာ
Ministry of Health,
National Unity Government.
Published on: 18 January 2023
Last Updated: 18 January 2023