အဆီကျိတ် ( Fatty Tumour / Lipoma)

အဆီကျိတ်ဆိုတာ….

အဆီကျိတ်ဆိုတာ အဆီဆဲလ်တွေ စုပုံပြီး ဖြစ်လာတဲ့ အဖု (သို့မဟုတ်) အကျိတ် ဖြစ်ပါတယ်။ အဆီကျိတ်လေးတွေဟာ အရေပြားအောက် အဆီဆဲလ်အများအပြားရှိတဲ့ တစ်သျူးမှာ အဖြစ်များပေမယ့် အန္တရာယ်တော့ မပြုတတ်ကြပါဘူး။ ဒါပေမယ့် တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ကြီးလာတာမျိုးတော့ရှိတတ်ပါတယ်။ Forever alone (FA) လို့ တင်စားလို့ရလောက်အောင် တစ်လုံးထဲဖြစ်လေ့ရှိပြီး အများကြီးဖြစ်တာ ရှားပါးတယ်။

ဖြစ်တတ်တဲ့နေရာတွေကတော့

အဆီဆဲလ်ရှိတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဘယ်နေရာမှာမဆို ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ပုခုံး၊ လက်မောင်း၊ လည်ပင်း၊ နောက်ကျောနဲ့ ရင်ဘတ်တွေမှာ အဖြစ်အများဆုံးဖြစ်ပြီး ပေါင်အပေါ် ပိုင်း၊ နောက်ကျောအောက်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းမှာ (အထူးသဖြင့် ဗိုက်အတွင်းမှာ) လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

မျိုးရိုးအရ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံး အဆီကျိတ်များစွာ ဖြစ်တာမျိုးလည်း ရှိပါတယ်။

ဖြစ်လေ့ရှိတဲ့သူတွေက ….

အဆီကျိတ်လေးတွေဟာ အဖြစ်များတဲ့ ရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး လူ အယောက် (၁၀၀) မှာ အနည်းဆုံး တစ်ယောက် ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

လူကြီးလူငယ် အားလုံးမှာဖြစ်နိုင်ပေမယ့် လူလတ်ပိုင်းမှာ ပိုဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။

အမျိုးသား ၊ အမျိုးသမီး ဖြစ်နိုင်ခြေရာခိုင်နှုန်းက အတူတူလောက်ပါပဲ။

အဆီကျိတ်လေးတွေရဲ့ သွင်ပြင်လက္ခဏာတွေကတော့….

အမိုးခုံးပုံစံ (သို့မဟုတ်) ဘဲဥပုံစံရှိပြီး အချင်း (diameter) က ပျမ်းမျှဆိုရင် ၂ စင်တီမီတာမှ ၁၀ စင်တီမီတာအထိ ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒီ့ထက်ပိုကြီးတဲ့ အဆီအကျိတ်တွေလည်း ရှိပါတယ်။

အဆီကျိတ်လေးတွေဟာ သိသာထင်ရှားတယ်။ နူးညံ့ချောမွေ့ပြီး လက်ချောင်းလေးနဲ့ အလွယ်တကူ လှုပ်ကြည့်လို့ရပါတယ်။ ရာဘာလိုလို ဂျုံလိုလို မပျော့မမာလေးပါ။ အကျိတ်ပေါ်က အရေပြားကတော့ အများအားဖြင့် ပုံမှန်ပါပဲ။

အဆီကျိတ်ရဲ့ ရောဂါလက္ခဏာများ

အဆီကျိတ်တွေဟာ များသောအားဖြင့် ဘာရောဂါလက္ခဏာမှ မဖြစ်စေပါဘူး။ နာကျင်တာ၊ ယားယံတာ၊ ဖိထားသလို ခံစားရတာမျိုး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ကြီးလာတတ်မျိုးရှိပေမယ့် ကြည့်မကောင်းတဲ့ထိကြီးဖို့ဆိုတာ တော်တော့်ကိုကြာပါတယ်။

လှချင်တဲ့သူတွေအတွက်ကတော့ အဆီကျိတ်လေးတွေကြီးလာတာက စိတ်ညစ်စရာကောင်းတဲ့ ရောဂါတစ်ခုလို့ သတ်မှတ်လို့ရပါတယ်။ ရှားရှားပါးပါးအနေနဲ့ အန္တရာယ်ရှိလောက်တဲ့ထိ ဖြစ်စေတတ်တာကတော့ အဆီကျိတ်က သူ့နားမှာရှိတဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ခန္တာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုခု (ဥပမာ-အာရုံကြော)ကို ဖိမိပြီး ပြဿနာဖြစ်စေတတ်တာပါပဲ။

အဆီကျိတ်တွေဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းက ….

အဆီကျိတ်တွေ ဘာကြောင့်ဖြစ်တယ် ဆိုတာကို မသိကြပါဘူး။ မျိုးရိုးလိုက်တတ်တာမျိုး ရှိပါတယ်။ (တုံးတဲ့ အရာဝတ္တုနဲ့ ရိုက်မိပြီး ရတဲ့) ဒဏ်ရာတွေကနေလည်း အဆီကျိတ် ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

အဆီကျိတ်ကြောင့် ….

တချို့သော အဆီကျိတ်တွေက ကြီးသထက်ကြီးလာပြီး အနှောင့်အယှက် ဖြစ်လာတတ်ပေမယ့် အဲ့လို ကြီးလာဖို့က ရှားလည်းရှားသလို အချိန်လည်း အတော်ကြာပါတယ်။ အများစုဟာ သေးငယ်ပြီး အန္တရာယ်မပြုတာမို့ တစ်ဘဝလုံး လွှတ်ထားလိုက်လို့ ရပါတယ်။

ကင်ဆာအဖြစ် ပြောင်းသွားတာလည်း ရှားပါတယ်။ အလွန်ကြီးမားတဲ့ အဆီကျိတ်တွေက နေရာပေါ်မူတည်ပြီး အနီးနားက ကြွက်သားတွေ၊အာရုံကြောတွေကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

အဆီကျိတ်လေးတွေကို ကုသနည်း.….

အဆီကျိတ် အများစုဟာ ဆေးကုသစရာ မလိုပါဘူး။ ကြည့်မကောင်းလို့ ခွဲထုတ်တာမျိုးတော့ ရှိပါတယ်။ ခွဲစိတ်မှုကလည်း ရိုးရှင်းပါတယ်။ အကျိတ်ပေါ်က အရေပြားကိုခွဲပြီး အကျိတ်ကို ဖယ်ထုတ်ယူလိုက်တာပါ။ ထုံဆေး သုံးရပါတယ်။ ပြီးရင် အနာကို ချုပ်ရပြီး အမာရွတ်သေးသေးလေး ကျန်ခဲ့တတ်ပါတယ်။ တချို့လူတွေမှာ အမာရွတ်ကြီး (keloid) ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိပါတယ်။ အကျိတ်ကို အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း (microscope)နဲ့ စစ်ဆေးကြပါတယ်။

တချို့သော ကြီမားတဲ့ အဆီကျိတ်တွေကို အဆီစုတ်ထုတ်ခြင်း (liposuction) နည်းနဲ့ ဖယ်ရှားလို့ ရပါတယ်။ ဖယ်ရှားပြီးရင်လည်း ပြန်ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတာကိုတော့ လူနာတို့ကို သတိပေးပြောကြားချင်ပါတယ်။

Reference:

Murtagh,J ,2016. Murtagh’s patient education. 6th Ed. Australia:Mcgraw-Hill Australia,pp.271

NUG, MOH တယ်လီကျန်းမာ ၊ လူတိုင်းအတွက်ပါ