” ခရီးသွားတဲ့အခါ မူးဝေအော့အန်ခြင်း
( Travel sickness ) “
ဘယ်သူတွေက ခရီးသွားရင်မူးကြသလဲ ?
ခရီးသွားတဲ့သူမှန်သမျှ မူးဝေနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် လူကြီးတွေထက် ကလေးတွေက ပိုဖြစ်ကြပါတယ်။
ကိုယ်စီးတဲ့ ယာဉ်ကြီးလေလေ ခရီးသွားရင် မူးဖို့ရာခိုင်နှုန်း နည်းလေလေပါပဲ။
ရထားနဲ့ ခရီးသွားရင် မူးဝေဖို့ ရာခိုင်နှုန်းနည်းပါတယ်။ .
ဘယ်လိုခံစားရမလဲ ?
– မအီမသာဖြစ်မယ်
– အန်ချင်မယ်
– လေးလံထိုင်းမှိုင်းနေမယ်
– ကလေးတွေမှာ ဖြူဖျော့လာမယ်
– မှိုင်တိုင်တိုင်ဖြစ်လာတာမယ် …. ဒါတွေ ကတော့ ပထမဆုံးတွေ့နိုင်တဲ့ လက္ခဏာတွေဖြစ်ပါတယ်။
.
ဘာကြောင့်ဖြစ်တာလဲ ?
ဦးခေါင်းခွံရိုးရဲ့အတွင်းပိုင်း ၊ နားရဲ့အတွင်းပိုင်းမှာ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းညှိလုပ်ဆောင်ပေးနေတဲ့ နေရာတစ်ခုရှိပါတယ်။
ခရီးသွားတဲ့အခါ ယာဉ်ရဲ့တုန်ခါမှုကနေတစ်ဆင့် ထိုနေရာကို သက်ရောက်တာကြောင့် မူးတာမျိုး ဖြစ်ကြပါတယ်။
.
ဘယ်လိုကုသကြမလဲ ?
ပထမဆုံး အနေနဲ့ ခရီးမသွားခင်နဲ့သွားနေစဉ် လမ်းတစ်လျှောက်လုံးမှာ စိတ်လျှော့ထားပါ ၊ သက်တောင့်သက်သာနေပါ။ ခရီးသွားတုန်း အဝေးပတ်ဝန်းကျင်က အရာလေးတွေကို လိုက်ကြည့်ပါ။ ဖုန်း၊ ဂိမ်း၊ စာဖတ်တာတို့ကို မပြုလုပ်သင့်ပါ။
ငြိမ်ငြိမ်လေးထိုင်နေပါ။ ကားနဲ့ခရီးသွားရင် လမ်းမှာ နားနားပြီးမှ မောင်းပါ။ ယာဉ်စီးလို့ မူးတတ်တဲ့သူတွေအနေနဲ့ ကားရဲ့အရှေ့ထိုင်ခုံမှာ ထိုင်စေလိုပါတယ်။
ခရီးမသွားခင်နဲ့ သွားနေစဉ်ကာလတွေမှာ အစားအများကြီးမစားပါနဲ့။ ဆီကြော်တွေ၊ နွားနို့၊ အဆီများတဲ့ အစားအစာတွေ ရှောင်ပါ။ အရည်တွေလည်း အများကြီးမသောက်ပါနဲ့။ ဘာမှ မစားဘဲနဲ့လည်း မသွားပါနဲ့။ အစာပေါ့ပေါ့ပါးပါးဖြစ်တာမျိုး စားသွားပါ။ လူကိုလန်းဆန်းစေမယ့် သံပုရာရည်၊ လိမ္မော်ရည်တွေကို သောက်သုံးနိုင်ပါတယ်။
ဆေး အနေနဲ့ကတော့ ခရီးမသွားခင် Antihistamine လို့ခေါ်တဲ့ဆေးကို ခရီးစမထွက်ခင် ၁ နာရီကြိုသောက်သင့်ပါတယ်။ သတိထားရမှာတော့ ထိုဆေးဟာ အိပ်ချင်တတ်ပါတယ်။
ဂျင်းပြုတ်ရည်ကလည်း အမူးသက်သာစေတာမို့သောက်သုံးနိုင်ပါတယ်။
Scopolamine ပါတဲ့ ဆေးကပ်ခွာကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ ထိုကပ်ခွာကိုလည်း ခရီးမသွားခင်ကြိုကပ်ထားနိုင်ပါတယ်။ နေရာကတော့ နားအနောက်မှာ ကပ်လို့ရပါတယ်။ ခရီးပြီးသွားပြီဆိုရင်တော့ ပြန်ခွာလို့ရပါတယ်။ သတိထားရမှာတော့ ဆေးကပ်ခွာကိုကိုင်ပြီး ကပ်ပြီးတာနဲ့ လက်ကိုရေပြန်ဆေးရပါမယ်။ အကယ်၍ ထိုလက်နဲ့မျက်လုံးပွတ်မိရင် မျက်လုံးပူလာတာ၊ စပ်လာတာစတဲ့မလိုလားအပ်တဲ့ ပြသာနာတွေဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
Reference 
– Murtagh,J , 2016. Murtagh’s patient education. 6th Ed. Australia:Mcgraw-Hill Australia,pp. ( page 340 )
NUG, MOH တယ်လီကျန်းမာ ၊ လူတိုင်းအတွက်ပါ
တယ်လီကျန်းမာတွင် ဆရာဝန်များနှင့် အွန်လိုင်းမှ အခမဲ့တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်
*** ပိတ်ရက်မရှိပါ ***
ကြိုတင်ဘိုကင်ယူရန်အတွက်( https://m.me/telehealthmm )ကို နှိပ်ပါ
( နေ့စဥ် မနက် ၈နာရီမှ ည၁၀နာရီအထိ )
#nugmoh#telehealth#telemedicine
#teleconsultation#တယ်လီကျန်းမာ
#travelsickness#travel_sickness
Ministry of Health,
National Unity Government.
Published on: 25 January 2023
Last Updated: 25 January 2023